Duidelijk verband zika en microcefalie

Zika

Voorlopige resultaten van Braziliaans onderzoek onder pasgeborenen vormen een sterke aanwijzing voor zika als oorzaak van microcefalie.

Bij 41 procent van een groep pasgeborenen met microcefalie in de Braziliaanse stad Recife is het zikavirus aantoonbaar. Bij een vergelijkbare groep gezond geboren kinderen in dezelfde geboorteklinieken is de infectie niet terug te vinden in het bloed. Dat blijkt uit een tussenrapportage van Braziliaanse artsen die bezig zijn met een grootschalig case control-onderzoek naar het verband tussen zika en de toename in de geboorte van kinderen met microcefalie, een groeiachterstand van de hersenen.

De resultaten staan vrijdag in het medische tijdschrift The Lancet Infectious Diseases. De Braziliaanse artsen baseren zich in hun artikel op de analyse van 32 microcefalie-baby’s en 62 gezonde controles. Ze hadden het onderzoek zo opgezet dat bij elk kind met microcefalie twee gezonde kinderen werden gezocht die rond dezelfde tijd in dezelfde kliniek waren geboren. Het onderzoek loopt nog, want uiteindelijk is de bedoeling dat het 200 kinderen met microcefalie en dubbel zo veel controles omvat.

Toch vonden de Brazilianen het belangrijk om nu alvast de eerste interim-analyse te publiceren, gezien het onverwacht sterke verband dat zij vonden. Opvallend was dat 80 procent van de moeders van microcefaliekinderen antistoffen tegen zika in het bloed had, maar óók 64 procent van de moeders van gezonde kinderen. Dat toont volgens de onderzoekers niet alleen dat Recife zwaar getroffen is door de zika-epidemie die zich verbreid door muggen, maar ook dat een infectie niet altijd leidt tot een groeiachterstand bij het kind. Wanneer de vrouwen in aanraking kwamen met het virus (voor of tijdens hun zwangerschap) is niet bekend.

„Een goede studie”, reageert viroloog Marion Koopmans van het Erasmus MC in Rotterdam, die met haar groep ook onderzoek doet aan het zikavirus. „De associatie tussen zika en microcefalie is wel reëel, zoals wetenschappers eigenlijk allemaal wel dachten.”

Er is onder verschillende teams van wetenschappers natuurlijk altijd de race om als eerste met bepaalde resultaten te komen, zegt Koopmans. Maar los daarvan ziet zij de vroege publicatie vooral als een signaal: „Dit is het moment om op te houden met de slepende discussie of zika nou wel microcefalie veroorzaakt.”

Omdat de studie nog niet is afgerond, moeten we echter nog wel voorzichtig zijn met de getallen, zegt Koopmans.

Koopmans: „Het onderzoek is tot nu toe uitgevoerd in het gebied dat het zwaarst getroffen is door zika en in een periode met veel besmetting. De vraag is in hoeverre je deze gegevens kan extrapoleren naar een groter gebied of een heel land.”

Niettemin is het onderzoek wetenschappelijk van groot belang, zegt Koopmans. „Met name de bevinding dat je niet bij ieder kind dat geboren wordt met door zika veroorzaakte microcefalie het virus na de geboorte kunt aantonen. ”

    • Sander Voormolen