Dit zijn de opvallendste zaken uit de Prinsjesdagstukken

Meer geld voor defensie en politie, minder asielzoekers en iets extra’s voor arme gezinnen.

Minister Dijsselbloem van Financien vorig jaar bij het aanbieden van de Miljoenennota in de Tweede Kamer. Foto ANP / Martijn Beekman

Nederland staat er na de financiële crisis beter voor, maar de negatieve effecten van de crisis werken nog voor veel mensen door. Dat is de boodschap van de Prinsjesdagstukken, die vrijdagmiddag onder embargo naar de Tweede Kamerfracties zijn gestuurd en in het bezit zijn van NRC. In de Miljoenennota staan een hoop cijfers en maatregelen. NRC zet de opvallendste zaken uit de stukken op een rij.

Extra geld voor Defensie

Defensie krijgt er 300 miljoen euro per jaar bij omdat de “onrust in de wereld” is toegenomen. Hierdoor kan er meer geoefend worden en is het leger beter inzetbaar, volgens het kabinet. En doordat er weer meer geld is voor reserveonderdelen, kan het materieel straks sneller worden gerepareerd. Daarmee voldoet Defensie nog lang niet aan de eis die de NAVO aan de bondgenoten stelt: dat ze minimaal 2 procent van hun bruto binnenlands product aan Defensie besteden. Het Nederlandse percentage stijgt van 1,2 naar 1,23. Dat die stijging zo klein is, heeft er ook mee te maken dat het bbp stijgt.

Vooral politie krijgt er geld bij

Veiligheid en Justitie krijgt er vanaf nu 450 miljoen euro bij wegens “de dreiging van terrorisme”. Het grootste deel daarvan, ruim 200 miljoen, gaat naar de Nationale Politie, die een moeizame reorganisatie doormaakt. Het geld is bedoeld voor de opsporing en wijkagenten. Ongeveer 50 miljoen euro gaat naar het Openbaar Ministerie en de rechtspraak. Inlichtingen- en veiligheidsdiensten krijgen er 35 miljoen euro bij, voor terrorismebestrijding en cybersecurity.

Minder asielzoekers

Het kabinet houdt qua kosten rekening met de komst van 42.000 asielzoekers. Dat betekent dat er minder geld voor nodig is dan dit jaar. Voor dit jaar werden er nog meer verwacht: 58.000. Maar mede door de Turkijedeal is het aantal asielzoekers dat kwam, een stuk lager. Tot en met augustus zijn er nog maar 17.000 asielverzoeken ingediend, inclusief verzoeken voor gezinshereniging (4.600) en mensen die een tweede aanvraag deden (1.100).

Ongelijkheid in het onderwijs

Mbo’ers uit arme gezinnen hoeven minder te betalen voor school, er komt extra geld voor onderwijs aan kinderen van asielzoekers, de gemeenten krijgen meer geld om onderwijsachterstand te bestrijden. Er komt ook een onderzoek van verschillende ministeries samen om te bedenken hoe de ongelijkheid in het onderwijs kan worden tegengegaan.

Geld voor arme gezinnen

Gezinnen met een laag inkomen krijgen meer te besteden door een hogere zorg- en huurtoeslag en extra geld voor hun kinderen in het zogenoemde kindgebondenbudget. Voor kinderen die opgroeien in armoede komt er extra geld: daardoor kunnen ze school- of sportspullen krijgen of geld voor schoolreisjes. Voor ouderen wordt de fiscale ‘ouderenkorting’ verhoogd met meer dan 200 euro.

‘Maatschappelijk debat’ over zzp-probleem

Aan het groeiende ongelijkheidsprobleem op de arbeidsmarkt, tussen goedkope zzp’ers en duurdere – en daardoor minder geliefde – vaste krachten, doet het kabinet niets. In de Miljoenennota staat dat daarover „een breder maatschappelijk debat noodzakelijk” is. Uitkeringsinstantie UWV krijgt volgend jaar meer geld om WW’ers ‘persoonlijkere dienstverlening’ te bieden.

Oplossing voor slapende arbeidscontracten

Er komt een oplossing voor de ‘slapende dienstverbanden’: werkgevers weigeren nu steeds vaker om werknemers na twee jaar ziekte officieel uit dienst te laten gaan, om te voorkomen dat zij hun een ontslagvergoeding moeten betalen – een gevolg van de Wet werk en zekerheid. Het kabinet gaat die ontslagvergoeding compenseren.

Na 2018 snelle stijging zorgkosten

De eerder geplande bezuiniging van 500 miljoen euro op verpleeghuizen wordt geschrapt. Maar een volgende kabinet zal weer onpopulaire maatregelen moeten nemen, want vanaf 2018 wordt opnieuw een snelle stijging van de zorgkosten verwacht. „Nieuwe maatregelen of nieuwe akkoorden” zijn nodig om dat te voorkomen.