‘Blade babe’ snelt ook in Rio naar titel

Paralympische Spelen

Marlou van Rhijn (24) prolongeerde donderdag haar paralympische titel op de 200 meter. De ‘blade babe’ won met overmacht.

Marlou van Rhijn na het prolongeren van haar titel op de 200 meter (T43/T44) tijdens de Paralympische Spelen. Foto Jason Cairnduff /Reuters

Aan de vooravond van de finale van de 200 meter vroeg Marlou van Rhijn zich af of ze de juiste beslissingen had genomen in de aanloop naar het evenement waar ze haar titel wilde prolongeren. Het waren ook geen kleine veranderingen die ze had doorgevoerd nadat ze in 2012 in Londen paralympisch kampioen en tweede op het koningsnummer, de 100 meter, was geworden: een nieuwe coach en nieuwe blades.

Donderdagavond viel in Rio de Janeiro in de finale van de 200 meter (in de gecombineerde klasse T43-44, dubbel en enkel geamputeerde benen) alles op z’n plaats, net als vier jaar geleden in Londen: met overmacht prolongeerde de 24-jarige Nederlandse para-atlete uit Purmerend haar titel, voor de Duitse Irmgard Bensusan (26,90) en de Française Marie-Amélie Le Fur (27,11). En de ‘blade babe’ verbeterde haar eigen paralympische record, van 26,18 (Londen 2012) naar 26,16. Ze kwam echter niet in de buurt van haar wereldrecord (25,64).

De atlete op blades van koolstofvezel was er meteen na aankomst in Rio al klaar voor. Eenmaal in de olympische stad aangekomen, nam ze gas terug. „De eerste dagen na aankomst heb ik nog wel goed getraind maar nu niet meer zo intensief”, zei ze een week geleden in een interview met NRC. Ze wilde haar krachten sparen en bereidde zich vooral mentaal voor op de 200 en de 100 meter.

Na het succes van Londen, waar Van Rhijn vrijwel vanuit het niets de top bereikte, kwam ze in een roes terecht. Nog geen twee jaar eerder was ze, redelijk onbevangen, van het zwembad naar de atletiekbaan overgestapt. Tot 2009 maakte ze deel uit van de nationale zwemselectie voor gehandicapten, in 2010 werd ze atlete. De bondscoach van het paralympisch atletiekteam, Guido Bonsen, wakkerde haar enthousiasme aan. „Het klinkt misschien vreemd, maar je hebt er de perfecte handicap voor”, zei hij tegen haar. Ze werd geboren met fibula aplasie: een aandoening waarbij het kuitbeen ontbreekt en de voeten vergroeid en misvormd zijn. Toen ze vijf jaar was, werd haar rechtervoet geamputeerd, rond haar elfde volgde de linker. „Met één been en één blade is het moeilijker voor atleten om tijdens het rennen de juiste balans te vinden. Dubbel geamputeerde benen, zoals zij had, met blades zou het makkelijker kunnen maken”, hield Bonsen haar voor en gaf als voorbeeld het destijds weergaloze succes van de Zuid-Afrikaanse bladerunner Oscar Pistorius.

„Mijn handicap heeft me nooit in de weg gezeten”, vertelde Van Rhijn twee jaar geleden aan een groep scholieren in een achterstandswijk in Rio de Janeiro waar ze toen atletiektrainingen gaf. „Mijn moeder zei altijd: je bent niet anders dan de rest, en je kunt alles. Ik ging als kind naar gewone scholen. Met gymles moesten de leerkrachten wel creatief zijn om mij mee te laten doen, dat werd op den duur wel een probleem omdat ze niet meer wisten wat ze met mij aan moesten.”

Die trainingen gaf ze in 2014, toen de roes van Londen al was uitgewerkt. Er moest weer gepresteerd worden. „Maar het was alsof mijn blades niet meer deden wat ik wilde. Ze zijn een verlengstuk van mij, begrijp je. En ik wilde harder, maar de blades niet. In 2014 had ik geen enkel persoonlijk record meer verbroken. Voor mij was dat echt een punt.”

Atletiekcoach Purcy Marte werd haar nieuwe trainer. „Purcy is een heel rustige man, we zijn aan elkaar gewaagd maar het werkt goed”, aldus Van Rhijn. „Ik ben een perfectionist. Als ik iets moet doen tijdens de training wil ik precies weten waarom ik dat doe en wat het nut ervan is.” Marte, in een NOS-documentaire over Van Rhijn: „We zijn nieuwe technieken en nieuwe blades gaan uitproberen. Marlou durft veel, ook nieuwe dingen. Dat ze daarvoor wordt beloond is mooi om te zien.”

Nieuwe op maat gemaakte blades droegen ertoe bij dat Van Rhijn sneller ging lopen. In juni 2015 verbeterde ze haar eigen wereldrecord op de 200 meter (25,64), vier maanden later op het WK atletiek in Doha bracht ze het wereldrecord op de 100 meter op 12,80 seconden; een mooie opmaat voor haar optreden in Rio.

Van Rhijn is uitgegroeid tot een internationaal fenomeen, sleepte grote contracten binnen bij Nike, BP, M Line en EY en in Rio wordt ze overspoeld met verzoeken van de media.

Haar verhaal, handicap en aanhoudende successen hebben grote impact, bleek ook bij haar bezoek aan scholieren in Rio, die aandachtig toekeken hoe Van Rhijn haar kunstbenen met sportschoen afdeed en verwisselde voor de supersnelle carbon blades. „Haar komst heeft mijn leven veranderd”, zei een scholier. „Nu weet ik dat alles mogelijk is.”

Van Rhijn ziet zichzelf als een gewone atlete met als enige verschil dat zij haar wedstrijden op kunstbenen loopt. „Ik wil vooral gezien worden als topsporter. Maar als mensen kracht krijgen uit mijn verhaal dan is dat prachtig. Een mooier compliment kan ik eigenlijk niet krijgen.”