Bankencrisis

De slimste mens vertelt onzin

In de bijlage Lux van 10/11 september staat een interview met acteur George van Houts, die onlangs in het gelijknamig tv-programma tot de slimste mens werd uitgeroepen. Des te onbegrijpelijker is het dat hij nu al maanden de grootst mogelijke onzin over geldschepping verspreidt. Hij stelt het voor alsof hij, toen hij zich in dit fenomeen verdiepte, plots ontdekte dat particuliere banken als Rabo, ABNAmro en Triodos de geldhoeveelheid kunnen vergroten. U sluit een kredietovereenkomst met uw bank en vanaf dat moment stelt die bank u een bepaalde hoeveelheid koopkracht ter beschikking en vergroot zodoende de geldhoeveelheid.

Het is, volgens van Houts, een door hem blootgelegd ongekend schandaal. Inmiddels, zo zegt hij, zijn bankiers bang voor hem en zijn auteurs van economie-boeken bezig hun methoden te herschrijven. Universiteiten passen hun curriculum aan. Bravo. Al decennia lang wordt in alle economie leer- en studieboeken uitvoerig beschreven hoe de particuliere bankier met een pennenstreek de maatschappelijke geldhoeveelheid kan vergroten. Hij kan dit overigens niet ongelimiteerd, de centrale bank houdt hem in de gaten. Lees het allemaal nog eens na, Van Houts, u bent slim genoeg om het te begrijpen.

Al twee jaar trekt het theatergezelschap De Verleiders volle zalen met hun voorstelling Door de Bank Genomen, gebaseerd op de research van voorman George van Houts. Maar een aantal basisprincipes heeft hij nog steeds niet begrepen. Zo stelt hij onder meer dat het geld op uw bankrekening niet van u maar van de bank is. Hoe werkt dat in Van Houts' universum? Denkt hij dat wanneer hij zijn banktegoed in contanten opneemt de briefjes in zijn portemonnee ook nog steeds van de bank zijn?

Inderdaad, bij het verstrekken van krediet creëren banken tegelijkertijd girale banktegoeden. Maar het was geen groot geheimzinnig complot, zoals Van Houts suggereert. De rol van banken hierin wordt al decennia keurig uitgelegd in leerboeken economie van de middelbare school ook in het door Van Houts genoemde standaardwerk van Arnold Heertje. Had hij dat goed gelezen, dan zou hij misschien begrijpen dat uw banktegoed een schuld is van de bank. En dat wij ons geld niet van de banken huren – eerder is het andersom. Er is alle reden om kritiek te uiten op tal van affaires. Maar door het verkopen van feitelijke flauwekul maakt Van Houts zich net als de verkopers van woekerpolissen schuldig aan misleiding van zijn publiek.

Correcties & Aanvullingen

Bij het artikel ‘Andere ogen in het heelal’ (Wetenschapsbijlage 10 september, pagina 10-11) staat onder een foto van de ATLAS-detector in Zwitserland dat hier vorig jaar de zwaartekrachtgolven werden gemeten. Dit is onjuist: de golven werden gemeten bij LIGO in de VS.