Wassenaar vreest ‘Fort Knox-ambassade’

Nieuwe Amerikaanse ambassade Rond de nieuwe ambassade van de VS in Wassenaar komen paaltjes die de weg kunnen afsluiten bij terreurdreiging. Maar wat als die maanden aanhoudt?

Naast de nieuwe ambassade van de Verenigde Staten in Wassenaar zijn voetbalclub SCV ’08 en tennisclub Park Merlot net als andere buren bang voor overlast door wegafsluitingen. Foto Jordy Rietbroek

Op de Waalsdorperweg zijn geulen gemaakt. Bewoners Wietske Zeper, Frank Basters en Aad Looijestijn staan eroverheen gebogen. Drie sets van twee dunne gootjes met zo’n halve meter ertussen, verspreid over de weg. „Die waren er gister nog niet”, weet Looijestijn zeker. Basters zegt: „Ze zijn al begonnen.”

Het drietal is vanaf tennisclub Park Marlot naar de Waalsdorperweg gelopen, om aan te wijzen waar straks zogeheten pollers moeten komen. Inzinkbare verkeerspaaltjes die de Amerikaanse ambassade beveiligen. Rond de nieuwe ambassade, die vlak naast de tennisclub verrijst en in 2017 in gebruik wordt genomen, moet de weg helemaal kunnen worden afgesloten voor auto’s. Dit omdat de ambassade volgens de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) een potentieel doelwit van terrorisme is, met dreigingsniveau „ernstig”.

Aan het enorme complex wordt nog volop gebouwd: momenteel wordt gewerkt aan een grote veiligheidsmuur en aan controleposten bij de hoofd- en dienstingang. In de buurt wordt ook wel gesproken van het „Wassenaarse Fort Knox”. Het tuincentrum aan de andere kant van de Waalsdorperweg moet als de ambassade eenmaal open is de deuren sluiten. „Dat past niet in het beeld dat de Amerikanen hier willen neerzetten”, vertelt Basters, terwijl het drietal terugloopt naar de tennisclub. Er komt een protestveldje voor in de plaats.

Tennisclub nog wel bereikbaar?

Foto's Jordy Rietbroek

Tennisclub Park Merlot ligt naast de nieuwe Amerikaanse ambassade. Foto’s Jordy Rietbroek

Hoewel de komst van de ambassade in eerste instantie wat gedoe met zich meebracht – boze bewoners, sportclubs die moesten verplaatsen – was Wassenaar tot voor kort best tevreden over de ‘nieuwe buren’, vertellen de drie inwoners. Maar de pollers die twee maanden geleden door de gemeente zijn aangekondigd, zijn tegen het zere been. „Dat was niet de afspraak”, zegt Zeper. „Alle bebouwing zou binnen de grond van de Amerikanen vallen, zij zouden zelf hun beveiliging regelen.”

De pollers sluiten een weg af die volgens het drietal een slagader is voor het Wassenaarse verkeer: een snelle route richting Den Haag, een ‘sluiproute’ het dorp in. Volgende week maandag beslist de gemeenteraad of de pollers er daadwerkelijk komen.

Zeper, Basters en Looijestijn vrezen dat als de pollers eenmaal door de gemeente geïnstalleerd zijn, de NCTV om de haverklap „op de knop gaat drukken” om ze omhoog te laten komen. Het raadsvoorstel dat maandagavond besproken wordt, houdt rekening met een situatie waarbij de pollers „maanden” omhoog kunnen staan. „Dat is een onleefbare situatie”, zegt Basters, die voorzitter is van de buurtvereniging.

„Hoe moet je dan nog met de auto naar je werk, of boodschappen doen?”

Ook Zepers en Looijestijn, respectievelijk voorzitter en commissaris bij de tennisclub, maken zich zorgen over de bereikbaarheid voor leden en leveranciers. Ook andere ‘buren’ van de ambassade, zoals landgoed Duyndigt, komen mogelijk in de problemen als de pollers omhoog gaan.

Wassenaar moet zelf betalen

De plaatselijke VVD maakt zich ondertussen ook zorgen over de kosten die de pollers met zich mee brengen: circa acht ton, die Wassenaar moet betalen. De VVD begrijpt niet waarom burgemeester Jan Hoekema (D66) niet aan het ministerie van Veiligheid en Justitie vraagt om mee te betalen. Het advies om de weg te kunnen afsluiten komt immers van dat departement. VVD-fractievoorzitter Caroline Klaver-Bouman:

„Wassenaar is een klein dorp dat niet berekend is op dit soort uitgaven. Moeten we dan straks ook de beveiliging voor alle andere ambassades en residenties in Wassenaar gaan financieren?”

1609ihnwassenaar

De ambassade verhuist naar Wassenaar omdat de veiligheidsmaatregelen die na ‘9/11’ zijn ingevoerd in huidige standplaats Den Haag voor problemen zorgen. In Wassenaar is meer ruimte, en dus minder overlast. „Maar dit is een verplaatsing van het probleem”, vindt Klaver-Bouman. „Nu komt hier overlast voor de buurtbewoners.”

Ook de CDA-fractie toont begrip voor de omwonenden. „De burgemeester heeft bij de beslissing om de ambassade hiernaartoe te halen toegezegd dat de beveiliging helemaal op hun eigen terrein zou komen”, zegt raadslid Mark Knevel. Volgens het CDA moet gekeken worden naar een mogelijkheid waarbij de weg voor de bewoners altijd begaanbaar blijft, ook als de pollers omhoog moeten.

Een woordvoerder van de burgemeester zegt dat verwacht wordt dat de pollers – in weerwil van het raadsvoorstel – in de praktijk nauwelijks omhoog hoeven. De gemeente probeert volgens de woordvoerder zo goed mogelijk te voldoen aan het advies van de NCTV, en de gevolgen voor de omgeving minimaal te houden.

„Als je dit soort maatregelen niet neemt, moet bij verhoogde dreiging veel drastischer worden ingegrepen. Door betonblokken op de weg te plaatsen bijvoorbeeld.”

Of de pollers er daadwerkelijk komen, hangt af van de beslissing van de raad maandagavond. En die geulen in de weg? Volgens de woordvoerder van de burgemeester zijn dat slechts „proefsleuven” die ter voorbereiding zijn aangebracht. „Zodra de raad instemt met de pollers, kunnen de werkzaamheden meteen beginnen.”