Peter raakte verstrikt in een verkrachtingszaak in India

Beschuldigd Schuldig of niet, de Nederlander Peter de Bruijn is slachtoffer van strenge Indiase verkrachtingswetgeving. „Ik heb niks te verliezen”, zegt hij na twee jaar landarrest.

Politie-agenten houden een vrouw aan tijdens een demonstratie na de verkrachting en dood van een twaalfjarig meisje in Calcutta. Foto Rupak De Chowdhuri/Reuters

Na twee jaar van vruchteloze rechtszittingen treedt Peter de Bruijn naar buiten over het Indiase verkrachtingsproces waarin hij verstrikt is geraakt. „Ik heb niets meer te verliezen.” Hij kan India niet verlaten omdat de politie zijn paspoort heeft ingenomen. Zijn dochter in Nederland heeft hij al twee jaar niet gezien. Indien schuldig bevonden kan hij zeven jaar gevangenisstraf krijgen.

De Bruijn (44) was sinds augustus 2013 hoofd van de Indiase afdeling van de Nederlandse onderwijsorganisatie Nuffic Nesco, een baan die hij kwijt raakte wegens de rechtszaak. Eind 2014 werd hij aangeklaagd voor verkrachting door een Indiase van midden 30 die hij zegt niet te kennen. De Bruijn vreest dat zijn landarrest nog jaren kan duren.

„Steeds als ik weer hoop krijg dat ik zal worden vrijgesproken, komt er een tijdrovende wending in de zaak, of wordt er een extra aanklacht ingediend.”

Volgens zijn advocaat zijn enkele getuigenverklaringen vervalst en ontbreekt het verslag van een politieonderzoek. In het verslag van een tweede politieonderzoek constateerde hij onregelmatigheden.

NRC kan niet vaststellen of De Bruijn schuldig of onschuldig is, en omdat het proces nog gaande is, kan de naam van de vrouw die hem aanklaagde niet worden genoemd. Ook kan zij niet benaderd worden zonder dat dit gevolgen heeft voor hem. Indiase wetgeving beschermt de identiteit van verkrachtingsslachtoffers. De Bruijn:

„Zij zou mij ervan kunnen beschuldigen haar naam te hebben doorgegeven aan een journalist, en een aanklacht indienen wegens intimidatie.”

Zo zou het proces nog langer duren. Bovendien zou De Bruijn, nu vrij op borgtocht, opnieuw worden vastgezet. In 2014 bracht hij twintig dagen door in de gevangenis van zijn woonplaats Bangalore. Een ervaring die hij als Indiakenner (hij is afgestudeerd Zuid-Azië-expert) „interessant” noemt, maar als mens „ronduit verschrikkelijk”. Ongedierte, overvolle cellen, slapen op beton, geweld en soms dagen geen eten.

„Ik dacht: ik verdwijn hier, ik kom hier nooit meer uit. En dan zat ik nog in de foreigner wing waar het minder erg was dan in het blok waar de Indiërs worden opgesloten.”

Hij kwam vrij op borgtocht dankzij zijn advocaat – aangesteld via vrienden ter vervanging van de volgens De Bruijn „nutteloze” advocaat van het Nederlandse Consulaat.

Een Facebookbericht

De Bruijns verhaal begint op 9 september 2014. Die avond wordt bij hem thuis in de Zuid-Indiase stad Bangalore aangebeld. Voor de deur staat de Indiase vrouw met enkele agenten. Hij heeft haar niet eerder ontmoet maar herkent haar van een Facebook-foto.

Zeven maanden eerder, in februari, had ze hem een vriendschapsverzoek gestuurd. De Bruijn krijgt naar eigen zeggen veel vriendschapsverzoeken van studenten die willen studeren in Nederland. Volgens De Bruijn probeert de Indiase vrouw hem kort na het eerste Facebook-contact af te persen. Als hij haar niet 2 miljoen rupees betaalt (ruim 25.000 euro), zal ze het bericht verspreiden dat ze een relatie met hem heeft. De Bruijn, die al jaren een Indiase vriendin heeft, verbreekt het contact en maakt zich over deze „onzin” geen zorgen.

Dat verandert als zij hem die avond van 9 september aanwijst als verkrachter. De Bruijn moet mee naar het bureau, zijn vriendin voegt zich bij hem. In aanwezigheid van agenten eist ze opnieuw 2 miljoen rupees van De Bruijn. Hij weigert te betalen en wordt gearresteerd.

In het proces verbaal verklaart de vrouw dat De Bruijn had beloofd met haar te zullen trouwen. Wegens dat vooruitzicht zou ze het bed met hem hebben gedeeld. Ze woont in Gurgaon, een stad tweeduizend kilometer ten noorden van Bangalore. Vanaf eind januari zou ze twee weken bij De Bruijn in Bangalore op bezoek zijn geweest. Volgens haar zou De Bruijn zijn huwelijksbelofte later hebben ingetrokken.

Valse huwelijksbelofte

Volgens het conservatieve Indiase strafrecht kan seks met wederzijdse instemming achteraf worden aangemerkt als ‘verkrachting’ als sprake was van een valse huwelijksbelofte. Hoewel ook in de visie van de Indiase geen sprake is van échte verkrachting, wordt De Bruijn door veel Indiase media toch rapist genoemd. Een stigma, zeker in India, waar geen week voorbij gaat zonder dat kranten en televisiezenders groepsverkrachtingen of – steeds vaker – de verkrachting van jonge kinderen melden. Daarom zegt De Bruijn liever dat hij is aangeklaagd wegens het verbreken van een huwelijksbelofte.

De Bruijn zegt onschuldig te zijn, een slachtoffer van de recente, zeer strenge verkrachtingswetgeving van India. Die werd ingevoerd kort nadat eind 2012 een Indiase studente stierf aan de gevolgen van een brute groepsverkrachting. Ze werd door de verkrachters een lege stadsbus ingelokt waarmee ze rondreden door New Delhi terwijl de verkrachting gaande was. De bus passeerde ongestoord verschillende posten in de Indiase hoofdstad waar de politie voertuigen zou moeten controleren.

De zaak riep wereldwijd geschokte reacties op en leidde tot gewelddadige protesten in India, waar verkrachting een hoge vlucht heeft genomen.

Lees ook dit stuk van Joeri Boom over de documentaire die over deze zaak werd gemaakt: Ze had zich gewoon rustig moeten laten verkrachten

„De wetgeving is compleet doorgeschoten. Als een vrouw je aanwijst als verkrachter, word je gearresteerd”, zegt De Bruijn. Volgens critici werken de nieuwe verkrachtingswetten misbruik in de hand. Om te voorkomen dat, zoals voorheen, agenten weigeren verkrachtingsaangiften op te nemen, zijn zij nu verplicht onmiddellijk een proces verbaal op te stellen en tot arrestatie over te gaan. Gebeurt dat niet, dan kan een agent een jaar gevangenisstraf krijgen. Pas na arrestatie mag onderzoek plaatsvinden.

Volgens de Indiase documentairemaakster en activiste Deepika Bhardway vertoont de zaak die tegen De Bruijn wordt gevoerd tekenen van wetsmisbruik. „Er wordt een hoge schadevergoeding geëist en er lijkt veel mis met de bewijslast.” Bhardway onderzocht de afgelopen jaren verscheidene valse aanklachten wegens verkrachting. Steeds meer mannen wenden zich tot haar voor advies.

„Ik help ze op weg zo goed ik kan. Ik zie het aantal mannen dat zegt slachtoffer te zijn snel toenemen.”

Volgens officiële cijfers van het National Crime Records Bureau stelden Indiase rechtbanken vorig jaar vast dat van de in totaal 34.000 verkrachtingszaken ruim 2.000 gebaseerd waren op een valse aanklacht. Bhardway denkt dat er nog zeker 2.000 zaken bij moeten worden opgeteld. „Als het gaat om afpersing, en het vermeende verkrachtingsslachtoffer heeft het geld geïnd om de zaak te stoppen, gaat ze tegenstrijdige verklaringen afleggen. Dat leidt vaak tot vrijspraak zonder dat herleid is of het een valse aanklacht betrof.”

Tussen 2013 en 2016 eindigden in New Delhi 231 verkrachtingsprocessen in vrijspraak van de in totaal 300 gevoerde zaken.

Te weinig rechters

Het Indiase rechtssysteem is berucht om zijn trage raderen. Er zijn veel te weinig rechters, met als gevolg dat ruim 20 miljoen zaken wachten op behandeling of vonnis. De afwikkeling van een op de tien rechtszaken duurt meer dan een decennium. In Karnataka, de deelstaat waar de zaak tegen Peter de Bruijn wordt gevoerd, heeft een rechter gemiddeld ruim 1.600 zaken onder de hamer.

Daardoor zijn valse beschuldigingen een geducht middel om iemand kwaad te berokkenen, zegt Amit Lakhani van Save Indian Families, een organisatie die zich te weer stelt tegen het misbruik van de nieuwe wetgeving:

„Het is voor een vrouw heel makkelijk zaken te vertragen met aanvullende beschuldigingen. Zo kun je mannen soms jarenlang in de gevangenis houden. Er is veel leed onder mannelijke slachtoffers.”

Intussen erkennen verscheidene rechtbanken het misbruik. „Iedereen is bezig te vechten voor vrouwenrechten. Waar is de wet die een man beschermt tegen een vrouw bij een valse aanklacht?”, zei de vrouwelijke rechter Nivedita Anil Sharma toen ze begin dit jaar in New Delhi een vrijspraak vonniste in een valse verkrachtingszaak.

Bij de rechtbank in Bangalore waar De Bruijns zaak wordt behandeld, is volgens hem weinig ervaring met valse verkrachtingsaanklachten.

„Dus er gaan niet onmiddellijk bellen rinkelen.”