Militairen willen weg uit Mali, “werken ver onder hun niveau”

Vorige week bereikten regeringspartijen VVD en PvdA nog overeenstemming over verlenging van de VN-missie.

Nederlandse commando's van het KCT (Korps Commando Troepen) tijdens een patrouille richting de stad Ansongo. Foto: ANP/EVERT-JAN DANIELS

De Nederlandse militairen in Mali werken ver onder hun niveau, en pleiten er daarom voor hun inbreng in de VN-missie te staken. Dit verklaarden Jelte Groen (korps commandotroepen) en commandant Gerhard Polet (Defensie Helikopter Commando) donderdag tijdens een briefing in de Tweede Kamer.

De uitspraken van de militaire bevelhebbers komen politiek gezien op een gevoelig moment. Regeringspartijen PvdA en VVD werden het vorige week eens over verlenging van de missie in Mali, naar verwachting in afgeslankte vorm. Een officieel kabinetsbesluit daarover moet nog volgen. De bijdrage aan de VN-missie in Mali is op het moment de grootste Nederlandse missie. Er zijn circa 350 Nederlandse militairen in het land.

Heli’s werden al teruggetrokken

De eenheden die Nederland inzet in Mali zijn te gespecialiseerd, vertelden de commandanten. Zo worden elitetroepen – korps commandotroepen – ingezet voor verkenningen die voor hen relatief eenvoudig zijn. Groen: “We acteren onder ons niveau. Deze troepen zijn schaars. We moeten ze niet te lang inzetten voor dit soort taken.”

Commandant Polet, die de leiding heeft over de helikopterinzetten, kwam met dezelfde kritiek: “We doen eenvoudig werk voor wat we kunnen. We zetten daar veel capaciteit in, die we niet kunnen gebruiken voor onze trainingen op het niveau dat we nastreven. Wij willen de missie daarom graag stoppen.”

In de zomer werd al bekend dat Nederland alle helikopters wil terugtrekken uit Mali. Er zijn vier Nederlandse Apache-helikopters in het gebied. Ze worden ingezet om inlichtingen te verzamelen over mogelijke jihadisten die zich verbergen in de woestijn. Daarnaast zorgen drie Chinook-transporthelikopters voor evacuatie van gewonden.

VVD: commandanten zijn overtuigend

Defensie kampt met een gebrek aan helikopters en technisch personeel. Een probleem, vertelde commandant Polet, want technisch personeel moet nu zeer vaak en langdurig naar Mali. Polet: “Er is uitzendmoeheid en gebrek aan perspectief voor techneuten om langere tijd bij Defensie te blijven. Daardoor stromen ze uit; dat is een risico voor de lange termijn.” Een VN-woordvoerder zei in de zomer al dat de Nederlandse helikopters “essentieel” zijn voor de missie in het Afrikaanse land, die zonder de helikopters niet volledig kan functioneren.

VVD-Kamerlid Ronald Vuijk vindt dat de commandanten “overtuigend” hebben uitgelegd dat er te gespecialiseerde troepen in Mali zijn. “Vooral de speciale eenheden zitten daar te lang.” Vuijk kon niet zeggen op welke manier PvdA en VVD de missie in Mali willen voortzetten. Het ministerie van Defensie wil niet reageren, omdat het kabinet nog geen besluit heeft genomen over mogelijke verlenging van de missie.

Nederland is sinds 2013 betrokken bij de VN-missie in Mali, die geldt als gevaarlijk. Het doel van de missie is de bestrijding van oprukkende moslimextremisten en Toeareg-nomaden. Ze plegen regelmatig bloedige aanslagen. Er kwamen tot dusver 106 VN-medewerkers om, onder wie 5 Nederlanders. Het gaat om zowel blauwhelmen, politie als burgerpersoneel.