Hete nazomer: vlinders profiteren, paddestoelen zijn de klos

Door de hete nazomer piekte de dagpauwoog twee keer. Foto Korall

Vlinders zijn de grote winnaars van de hete nazomer. En paddestoelen hebben het meest onder het warme weer te lijden. Dat blijkt uit een rondgang langs verschillende natuurorganisaties.

Het warme weer lokt vlinders als de atalanta, gehakkelde aurelia en dagpauwoog uit hun reeds ingenomen overwinteringsplaatsen. Doordat eitjes, rupsen en poppen zich bij hogere temperaturen sneller ontwikkelen, kan een extra generatie uitvliegen. De dagpauwoog piekt normaal augustus, maar de Vlinderstichting maakt nu melding van een tweede, grotere septembergolf. In sommige tuinen zitten tientallen dagpauwogen bij elkaar.

September markeert normaal gesproken de start van het paddestoelenseizoen, maar door het droge en warme weer zijn er nauwelijks paddestoelen opgekomen. „Het is gewoon treurig”, zegt Martijn Oud van de Nederlandse Mycologische Vereniging. „De paar paddestoelen die wél opkomen worden binnen de kortste keren aangevreten door naaktslakken, kevers en konijnen.”

Oktober is nog niet verpest

Over de lange termijn maakt Oud zich geen zorgen. „De schimmeldraden zitten nog gewoon in de grond. Eén slechte helft van september hoeft oktober en november nog niet te verpesten.”

Voor bomen zijn hoge temperaturen en veel zonlicht goed nieuws. Zij kunnen langer blad vasthouden. Dat is precies wat de eiken doen: ze zijn nog groen en staan vol in het blad.
Lindes en berken beginnen al wél te verkleuren. „In augustus is het een paar dagen koud geweest, tegen het vriespunt aan”, zegt Arnold van Vliet, bioloog aan de Wageningen Universiteit en coördinator van natuurkalender.nl. „Waarschijnlijk is de bladverkleuring toen al ingezet, maar dat is moeilijk precies te zeggen.”

Hoornaars waren in mei al weggeregend

Warmer weer betekent niet automatisch dat warmteminnende soorten het beter doen, benadrukt Van Vliet. „Hoornaars zijn daar een goed voorbeeld van.” In het noorden van Nederland vliegen nu veel hoornaars, een grote wespensoort. „Door de warme winter hebben veel koninginnen het gered. Maar door intense buien in het midden en zuiden van Nederland in mei hebben veel hoornaars het daar niet gered.”

Vogels hebben weinig last van het warme weer. De najaarstrek verloopt volgens het boekje. „De boerenzwaluw, karekiet en zwartkop trekken deze week weg, net als in voorgaande jaren”, zegt Albert de Jong, woordvoerder van SOVON. Hun trek verloopt hooguit wat sneller nu de nachten helder zijn en de wind gunstig staat.

De kolgans en kleine rietgans worden binnen enkele weken verwacht uit het noorden. „Dat wordt wel even wennen voor deze beesten”, zegt De Jong. „Ze zijn temperaturen van vijf graden gewend. Maar ze kunnen het wel hebben.”

Vogels die in Nederland overwinteren, zoals merels, zijn nu in de rui en laten zich niet zien. Zij hebben voorlopig stille, donkere plekjes opgezocht.