70 jaar Scapino Ballet Rotterdam, een dansfeest

Dans

Scapino Ballet begon met voorstellingen voor kinderen. Nu viert het oudste dansgezelschap van Nederland zijn 70ste verjaardag in de Ferro Dome.

Voor voorstelling Les Fêtes Vénitiennes, die vorig jaar in Parijs in première ging. Foto Joris-Jan Bos/Scapino Ballet

Het gezelschap ontstond met een ideaal van danspedagoge Hans Snoek en kunstenaar Nicolaas Wijnberg: ballet zou kinderen na de zorgelijke oorlogsjaren helpen hun leven weer wat kleur te geven. De schelm Scapino, de mimende en vertellende harlekijn uit de Commedia dell’arte, zou als beeldmerk een handje helpen. Tientallen dansers en verschillende choreografen maakten balletten speciaal voor kinderen en reisden de wereld over, tot voorstellingen in het Witte Huis aan toe.

Neo-klassieke dans was lange tijd Scapino’s signatuur, tot het gezelschap in 1992 naar Rotterdam verhuisde en Ed Wubbe als chorograaf het roer omgooide. De Maasstad kreeg een nieuwe stadsschouwburg en wilde daar graag een dansgezelschap aan verbinden, met een eigentijds repertoire dat paste bij een steeds vernieuwende en vooruitstrevende stad. Ed Wubbe: „Rotterdam is een dynamische werkstad, met veel verschillende nationaliteiten. Bruisend, no nonsense, met internationale allure en lef. Dat zijn wij ook allemaal.”

Wubbe is inmiddels 25 jaar choreograaf en artistiek leider van het Scapino Ballet, dat na de verhuizing ‘Rotterdam’ achter haar naam plakte. Inmiddels is het ensemble gekrompen van vierendertig naar zestien dansers, wat volgens Wubbe de kwaliteit en inhoud alleen maar ten goede komt. „De groep van jonge en oudere dansers is door de jaren goed op elkaar ingespeeld. Inhoudelijk worden de concepten gelaagder, probeer ik de grenzen van moderne dans te verkennen en word ik telkens verrast door de technische begaafdheid van mijn dansers.”

Door het veranderende klimaat binnen de culturele sector stond het water Scapino ook een aantal keren aan de lippen. Het balletgezelschap verloor vier jaar geleden door de kortingen op rijkssubsidies eenderde van haar budget, maar werd door het ontstane financiële gat creatiever en inventiever. Wubbe wilde een groter publiek bereiken door dansvoorstellingen te mengen met kunstdisciplines als opera en variété, zonder „popie jopie” te worden. „Door hard te werken aan waar we goed in zijn houden we trouwe balletliefhebbers vast en zien we bezoekersaantallen stijgen”, zegt Wubbe.

„De keerzijde is dat door het strak aantrekken van de touwen de belasting voor de danser en de mensen op kantoor vele malen groter is. Dat is ongezond voor je bedrijf. De rancuneuze kijk op cultuur die door alle bezuinigingen is ontstaan vind ik misschien nog het ergst.”

Maar Wubbe kijkt liever vooruit dan terug en koos voor Scapino’s jubileumvoorstelling voor een geheel nieuwe productie, als voorschot op de toekomst. TING! is een nieuwe richting op een nieuwe locatie, op een rond toneel met dansers, een live band en circusartiesten. Voor Wubbe de uitdaging om het circus – dat door het afschaffen van dieren en toevoeging van theatrale elementen een nieuwe ontwikkeling doormaakt – te laten integreren met dans en muziek. Wubbe: „Door het circus kon ik voor het eerst ook letterlijk de lucht in. Als kijker zie je bijna niet meer wie de danser of wie de acrobaat is. Spannend? Zeker. Maar Scapino is al zeventig jaar tegendraads en eigenwijs. We kleuren graag buiten de lijntjes.”