Planbureau: kabinet moet dringend duurzamer beleid maken

Het huidige duurzaamheidsbeleid in Nederland is op termijn onvoldoende. Dat staat in het tweejaarlijkse Balans van de Leefomgeving.

Foto Merlin Daleman

Een volgend kabinet moet meer richting geven aan de aanpak van de effecten van klimaatverandering dan nu gebeurt. Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving in een woensdagavond gepubliceerd rapport.

Het kleine, alledaagse leefklimaat in Nederland is nu nog redelijk gunstig. Maar dat wordt bedreigd door onder meer de grote, mondiale klimaatverandering. „De kwaliteit het alledaagse leefklimaat is op lange termijn niet houdbaar”, zegt directeur Hans Mommaas van het Planbureau. Hij vindt dat een volgend kabinet na de verkiezingen dringend maatregelen moet nemen om een „draai” te maken naar een duurzame economie.

Lees ook dit interview met Hans Mommaas: Het gaat goed hier. Dat kan zo niet blijven doorgaan

Daarbij zou Nederland in Europa voorop moeten lopen. Dat kan leiden tot innovaties die bedrijven vervolgens weer in de rest van de wereld kunnen verkopen. Als voorbeeld van stimulerend beleid noemt het Planbureau het vastleggen van doelen wat betreft de uitstoot van CO2, en het bevorderen van het elektrisch rijden. Nederland zou „gidsland” in duurzaamheid moeten worden.

Groeiende regionale verschillen

Lucht, water en bodem zijn in Nederland redelijk schoon; de steden zijn behoorlijk goed bereikbaar; en ook het scheiden van afval verloopt voorspoedig, zo meldt de Balans van de Leefomgeving, een breed, tweejaarlijks overzicht. Maar we gebruiken nog veel te weinig hernieuwbare energie; met de natuur en biodiversiteit gaat het slechter dan in de meeste andere Europese landen; we maken nog te ruim gebruik van grondstoffen en de daling van de uitstoot van schadelijke stoffen door de landbouw stagneert.

Ook zou een nieuw kabinet werk moeten maken van de groeiende regionale verschillen; er is een trek naar de grote steden in met name de Randstad, en sommige delen van het land dreigen achterop te raken.

Geen afval meer

Het Planbureau pleit verder voor beleid dat de zogenoemde circulaire economie dichterbij brengt: een economie waarin afval niet meer bestaat, en waarin het produceren van producten niet afhangt van beschikbare grondstoffen, maar van stoffen die opnieuw worden gebruikt; tweedehands kleding bijvoorbeeld, of telefoons waarvan alleen onderdelen vervangen hoeven te worden.

Hardnekkig is volgens het planbureau de spanning tussen landbouw en leefomgeving. Consumenten zouden meer moeten gaan betalen voor voedsel, zodat boeren en tuinders kunnen investeren in milieuvriendelijke productie.

De vier belangrijkste thema’s uit het rapport

Klimaat

Stad vs. land

Landbouw vs. natuur

Circulaire economie