Klimaat

Had vlucht UA 880 last van het klimaat?

Dat de luchtvaart schadelijk is voor het klimaat, weet iedereen. Maar dat de opwarming de luchtvaart wel eens in de problemen kan brengen, is minder bekend.

Foto AFP

Vlucht UA880 van United Airlines, op weg van Houston naar Londen kwam onlangs in zo’n heftige turbulentie terecht, dat de piloot besloot een noodlanding te maken op Shannon Airport in Ierland omdat zestien passagiers gewond waren geraakt. Achteraf bleek het niet echt ernstig, maar de schrik zat er goed in.

Verschillende Britse kranten maakten melding van het incident. Ze concluderen dat er vaker turbulentie gemeld wordt. En dan vooral in onbewolkte lucht. Deze zogeheten ‘clean-air’ turbulentie is lastig te vermijden omdat die niet zichtbaar is, of met satellieten of radar waargenomen kan worden.

The Daily Telegraph citeert Stuart Godley, van de Australische luchtvaart autoriteiten:

‘During the last five years there has been an increase in reporting, particularly from cabin crew, about an increase in turbulence, but we don’t know why this is occurring. […] Because they are weather-related, these events are cyclical. We’re used to seeing more of them in summer, but this increase is unprecedented.’

De Britse kranten baseerden de stelling dat er sprake is van een toename van het aantal turbulentiegevallen onder meer op een onderzoek uit 2013 in Nature Climate Change. Daarin schrijft hoofdonderzoeker Paul Williams dat piloten duizenden keren per jaar geconfronteerd met ernstige turbulentie. Hoewel er zelden slachtoffers vallen, raken jaarlijks honderden mensen gewond. De schade aan vliegtuigen is behoorlijk.

Straalstroom

Williams linkt deze turbulentie direct aan de straalstroom. En omdat de verwachting is dat die sterker wordt naarmate de opwarming doorgaat, zal ook de turbulentie toenemen, verwacht Williams. Afhankelijk van het model dat hij hanteert (met een grote onzekerheidsmarge over windsnelheden), concludeert hij dat de kracht van de turbulentie in de komende decennia met 10 tot 40 procent kan toenemen, en het aantal zelfs met 40 tot 170 procent.

Er is wel een manier om de turbulentie te zien aankomen, zegt Williams in The Guardian:

‘Engineers are also working on a technique that involves shining ultraviolet light along the path that a plane is taking. Then you analyse the reflections that come back to the craft. From that, it has been found you can tell when you are likely to hit a turbulence pocket of air that is going to give the aircraft a severe buffeting.’

Maar het probleem is, dat dit een dure technologie is. Voorlopig in ieder geval duurder dan de schade die de turbulentie veroorzaakt.

Uit het milieurapport 2016 van ICAOOok de luchtvaartorganisatie ICAO maakt zich inmiddels zorgen. In hun recente milieurapport beschrijven ze verschillende risico’s van klimaatverandering voor de luchtvaart. Behalve turbulentie, verwachten ze ook een toename van de duur van intercontinentale vluchten met ‘wind tegen’. Daarnaast kan door hogere temperaturen het opstijgen van vliegtuigen moeilijker worden. Daardoor zouden luchtvaartmaatschappijen gedwongen kunnen zijn om bagagevoorwaarden aan te scherpen.

In hun rapport, getiteld On Board, A sustainable future schrijft ICAO:

Aviation is an extremely risk averse business. Climate change poses a new set of risks that airports need to assess properly. The last decades have provided a glimpse of the future climate, but the main effects will be more evident three or four decades from now, and onwards.

Begin dit jaar publiceerde Williams in Environmental Research letters een vervolgstudie. Hij richtte hij zich op de gevolgen van klimaatverandering voor de reistijd van trans-Atlantische vluchten. Hij verwacht dat het aantal luchturen met zo’n 2.000 per jaar zal toenemen, omdat de snellere tijden van de oostelijke vlucht niet volledig worden gecompenseerd door de langere duur van de westelijke.

Williams berekende dat daardoor ruim 72 miljoen liter brandstof extra nodig. Dat leidt tot 70.000 ton extra CO2-uitstoot. Een bescheiden hoeveelheid vergeleken met de 705 miljoen ton waarvoor de luchtvaart nu ongeveer ieder jaar verantwoordelijk is.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.