Zonder chauffeur komt zo’n busje ook in buitengebieden

Zelfrijdend busje

Het Friese Ooststellingwerf doet een proef met een zelfrijdende shuttle. De hoop is dat het platteland zo zelfredzaam kan blijven.

©

Een fietsend ouder echtpaar blijft heel lang achterom kijken. Wát voor voertuig heeft hen net op het fietspad bij Appelscha gepasseerd? Ze moesten ervoor afstappen. Het was een elektrisch chauffeurloos busje dat rijdt tussen het bezoekerscentrum van het Drents-Friese Wold en de Wester Es in Appelscha.

Dinsdag was de officiële start van een proef, die is opgezet door de gemeente Ooststellingwerf. Het zelfrijdende voertuig is een van de eerste die met passagiers de openbare weg op gaat. De Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) gaf hiervoor speciale toestemming. Twee voertuigen worden zes weken ingezet op het 2,5 kilometer lange traject. Een steward zal meegaan aan boord; dat was een eis van de RDW. Bij een noodgeval kan die de shuttle stilzetten.

Zelfredzaamheid

zelfrijdend

Met een slakkengangetje van 15 kilometer per uur rijdt het rode busje geruisloos over het fietspad. Twee werknemers van het Franse bedrijf EasyMile, dat het busje op de markt brengt, zijn aan boord. Het busje passeert een 60-kilometerweg en een auto verleent voorrang, zodat het busje kan oversteken. Twee wielrenners naderen van achteren, waarop het voertuig automatisch tot stilstand komt. Als hij weer gaat rijden klinkt een belletje. Bij het kruisen van de 60-kilometerweg op de terugweg schiet een zwarte Audi haastig voorlangs. Direct stopt het voertuig.

De gemeente Ooststellingwerf steekt 135.000 euro in de proef. Het zelfrijdende busje kan de mobiliteit vergroten in een vergrijzende plattelandsgemeente. Binnen vijf jaar is 30 procent van de bevolking in Ooststellingwerf 65-plus. Voorzieningen verdwijnen uit de dorpen. Zelfrijdend vervoer kan de leefbaarheid en zelfredzaamheid van dorpen versterken, vindt burgemeester Harry Oosterman (CDA).

Gedurende de proef wordt vooral gekeken naar hoe de passagiers de ritjes ervaren. En naar de veiligheid. De ‘people’s mover’ heeft GPS en ‘ziet’ vaste obstakels, zoals masten, bomen en huizen. Boomtakken boven het fietspad moesten op twee meter hoogte worden gesnoeid. „Ook het gras moest keurig gemaaid worden, anders zou het voertuig constant afremmen en stoppen”, zegt Arjen Janssens van de gemeente. „Bewegende beelden worden waargenomen door lasers die op de vier hoekpunten van het busje zitten.”

De proef wordt ondersteund door de drie noordelijke provincies. Ook in Groningen en Drenthe wordt gekeken naar het inzetten van chauffeurloze shuttles. Gedacht wordt aan trajecten tussen zorginstellingen en stations, bij evenementen en tussen parkeerterreinen en toeristische attracties. „In de toekomst is het de bedoeling dat je via je smartphone een voertuig kunt oproepen”, zegt Frans Hamstra van de provincie Groningen. Ook ziet hij mogelijkheden rond gehandicaptenvervoer. „Dat is nu kostbaar voor gemeenten.”

Vroegere treintaxi

Hij denkt dat dorpen aantrekkelijker kunnen worden voor jonge gezinnen als er een zelfrijdend voertuig wordt ingezet. „Het busje pikt kinderen op en brengt ze veilig weer thuis, ook in de buitengebieden. Het is een beetje het idee van de vroegere treintaxi.” Maar hij denkt ook aan het vervoer van pakketten of boodschappen in buitengebieden.

Vanaf de campus van Wageningen University rijdt overigens sinds juli een soortgelijk voertuig naar station Ede-Wageningen. Ook was er deze zomer tussen Haarlem en Schiphol een proef met een autonoom rijdende bus, maar wel met een bestuurder aan boord. Jaren geleden reden er al onbemande shuttles in Rotterdam; maar niet op de openbare weg.

De Friese gedeputeerde Johannes Kramer vond de rit „iets minder spectaculair dan gehoopt”. „Hij reed heel rustig. Hierin kan ik op een zondagmiddag met mijn kinderen gerust in stappen.” Burgemeester Oosterman denkt dat de reguliere inzet van zelfrijdende voertuigen binnen vijf tot tien jaar een feit is. Dat ziet Harm Joustra uit Oosterwolde wel voor zich. „Je kunt makkelijk van het bezoekerscentrum naar het dorp komen. Je auto kun je hier laten staan. Ja, ik zie dat wel zitten.”