Verdachte koop chemicaliën gemeld

Terrorisme

Winkeliers zijn nu verplicht verdachte transacties bij chemicaliën te melden. Sinds juni zijn er al tientallen meldingen.

De afgelopen drie maanden zijn er „enkele tientallen meldingen” binnengekomen bij het Meldpunt Verdachte Transacties Chemicaliën. Dat zegt een woordvoerder van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).

Sinds 1 juni moeten Nederlandse detailhandelaren die producten verkopen waarmee explosieven vervaardigd kunnen worden, „verdachte transacties, verdwijningen en diefstal” melden. Het meldpunt neemt dan contact op met de politie. Of de meldingen tot aanhoudingen hebben geleid is onbekend. De NCTV wil het exacte aantal meldingen en de inhoud ervan niet openbaar maken omdat het „operationele informatie” betreft, zegt woordvoerder Ward Bezemer.

Het meldpunt is ingesteld in verband met de Wet precursoren voor explosieven. Die wet, sinds juni van kracht, verplicht detailhandelsbedrijven alert te zijn op ongebruikelijke aankopen van producten die voor criminele doeleinden gebruikt kunnen worden. Ook is het door de wet voor particulieren lastiger geworden bepaalde producten te importeren: zij moeten daarvoor een vergunning hebben.

De directe aanleiding voor het invoeren van de wet zijn de terroristische aanslagen in Parijs op 13 november vorig jaar en in Brussel op 22 maart.

‘Ongebruikelijk type’ klant

In een onder detailhandelaren verspreide folder van de NCTV staat wanneer een aankoop verdacht is. Er moeten „redelijke vermoedens bestaan dat het product gebruikt zal worden voor kwaadwillende doeleinden”. Een klant kan verdacht zijn als hij of zij „ongebruikelijke hoeveelheden of ongebruikelijke combinaties van producten wil kopen” en daarnaast „nerveus overkomt”, „gesprekken vermijdt”, of niet het „gebruikelijke type klant” is. Het is ook verdacht als de klant „niet wil vertellen waarvoor hij/zij het product gaat gebruiken”, of als hij alleen contant wil afrekenen, „vooral bij grote hoeveelheden”.

Toezicht

Bouwmarkten als Gamma en Karwei geven invulling aan deze wet door medewerkers tijdens bijeenkomsten te instrueren alert te zijn op verdachte transacties en situaties. Andere bedrijven hangen posters op die werknemers oproepen extra alert te zijn. De beroeps- en brancheorganisatie voor apothekers heeft een bericht op haar website geplaatst.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op naleving van de wet. Zij heeft nog geen overtredingen geconstateerd. Een bedrijf moet kunnen aantonen dat „verdachte transacties” in de gaten worden gehouden.

Maar, zegt Wouter Weide, secretaris van de Raad Nederlandse Detailhandel, „de wijze waarop je dat moet doen, is niet in de wet opgenomen”.