Turkije zet 28 burgemeesters uit ambt

Zuivering

De burgemeesters zouden hun positie hebben misbruikt om de PKK te steunen. Ze zijn lid van de HDP, de derde partij in het parlement.

De noodtoestand in Turkije wordt door de regering gebruikt om de strijd tegen de Koerdische guerrillabeweging PKK op te voeren. Dit weekend zijn 28 gekozen burgemeesters uit hun ambt gezet, 24 daarvan zijn Koerdisch. De regering heeft in hun plaats bewindvoerders aangesteld. Twaalf van de burgemeesters zijn gearresteerd. Een aantal is voortvluchtig.

Vorige week zijn 11.500 leraren voorlopig geschorst, omdat ze volgens de regering banden met de PKK zouden hebben. Het is onduidelijk of daar bewijs voor is. De noodtoestand maakt het gemakkelijker dit soort maatregelen te nemen zonder onafhankelijke controle.

Volgens de regering hebben de burgemeesters hun positie misbruikt om terreurorganisaties te steunen. „Gekozen zijn is geen vergunning om misdrijven te plegen”, zegt een betrokken hoge ambtenaar desgevraagd. Volgens de minister van Justitie werden onder meer auto’s en geld van de gemeenten gebruikt om terroristen te helpen.

De burgemeesters zijn lid van de HDP, de derde partij in het Turks parlement. Een groot deel van de parlementariërs van deze partij wordt vervolgd op verdenking van onder meer het maken van ‘propaganda voor terreur’.

In een reactie schrijft de HDP dat het afzetten van gekozen burgemeesters „van dezelfde mentaliteit getuigt als het bombarderen van het parlement”. De regering die sinds de couppoging van 15 juli zegt voor democratie te vechten, is volgens de HDP zelf geen haar beter.

Na 15 juli heeft regeringspartij AKP de contacten aangehaald met twee van de drie oppositiepartijen. De toenadering geldt echter niet voor de HDP. Die partij moet daarvoor eerst duidelijk afstand nemen van de PKK, zegt de regering.

Intussen gaat ook de jacht op actieve leden van de beweging van prediker Fethullah Gülen door. De overige vier ontslagen burgemeesters zouden gülenisten zijn. President Erdogan herhaalt voortdurend dat er geen onderscheid gemaakt zou moeten worden tussen de gülenbeweging, de PKK en Islamitische Staat.

Daar wordt buiten Turkije vaak anders over gedacht. Dat komt onder meer doordat er wel aanwijzingen zijn maar geen hard bewijs is voor de betrokkenheid van de gülenorganisatie bij de machtsgreep. Bovendien bestaat er sympathie voor het streven van de Koerdische minderheid naar meer zelfbeschikking.

De methoden van de PKK worden internationaal wel veroordeeld. Net als in Turkije staat de PKK ook in de EU en de VS op de terreurlijst. De groep pleegt aanslagen waarbij veel slachtoffers vallen. De afgelopen weken is de strijd geïntensiveerd. Dat hangt vermoedelijk samen met de Turkse inval in Syrië. Die is zowel gericht tegen met de PKK-gelieerde Syrische Koerden als tegen IS.

De Turkse regering probeerde dit weekend tegelijk een verzoenend gebaar te maken. PKK-oprichter en leider Abdullah Öcalan, die een levenslange gevangenis straf uitzit, mocht voor het eerst weer bezoek ontvangen. Zijn broer Mehmet Öcalan kwam bij hem langs.