Oproep: Schrijf uw eigen appèl voor een nieuwe democratie

Lezersoproep Vijftig jaar na het appèl van D’66 voor staatkundige vernieuwing zijn veel van de kwesties uit het pamflet nog steeds actueel. Schrijf mee voor een nieuwe democratie.

1309OPIappel

Een nieuwe vitale democratie is nodig, want het huidige stelsel functioneert bedroevend. Dat schreef een groep van 36 mensen op 15 september 1966 in een ‘appèl’ (PDF) aan iedere Nederlander die „verontrust is over de ernstige devaluatie van onze democratie”. De langgeleden opgestelde spelregels waren „versleten” en „ontoereikend” voor de veeleisende maatschappij, schreven zij.

Het was, nu precies vijftig jaar geleden, het begin van een vernieuwingsbeweging waaruit een maand later de politieke partij Democraten 66 zou ontstaan. De belangrijkste klacht? Kiezers konden wel stemmen, maar niet kiezen. Wat er na verkiezingen met hun stem gebeurde, was altijd weer de vraag. Welke coalitie er kwam, werd in achterkamers besloten.

Verouderd bestel

De initiatiefnemers van het appèl vonden dat het verouderde bestel moest worden opgeschud door een rechtstreekse verkiezing van de minister-president, en de invoering van een districtenstelsel bij Tweede Kamerverkiezingen, waardoor de band tussen kiezers en Kamerleden werd versterkt.

De beroemd geworden campagnespot van D’66 uit 1967:

Nog steeds actueel

Een halve eeuw na het appèl is de analyse van toen nog even actueel en worden dezelfde klachten gehoord. Een staatscommissie gaat onderzoeken of en hoe het parlementair stelsel en de parlementaire democratie moeten worden aangepast.

Wij nodigen u uit vijftig jaar na de oproep van de groep bezorgden uw eigen appèl te schrijven. Formuleer kort en bondig waar onze parlementaire democratie en ons parlementair stelsel niet functioneren en doe enkele kernachtige aanbevelingen voor verbetering.

Een jury bestaande uit Carla van Baalen (directeur Centrum voor Parlementaire Geschiedenis), Thom de Graaf (voorzitter Eerste Kamerfractie D66), Marike Stellinga (adjunct-hoofdredacteur NRC) en Kars Veling (oud-directeur ProDemos) zal de beste, origineelste of anderszins opvallende bijdrage uitkiezen. Deze zal worden gepubliceerd op de opiniepagina van NRC Handelsblad en nrc.next. Daarnaast zal de website van NRC aandacht besteden aan de inzendingen.

De inzender van de bekroonde bijdrage wordt uitgenodigd deze toe te lichten tijdens het theaterdebat ‘Het krankzinnig avontuur’ dat NRC en Frascati Theater op 22 oktober organiseren. In een theatervoorstelling wordt het oprichtingscongres van D66 nagespeeld, gevolgd door een debat over staatkundige vernieuwing anno 2016.

U kunt uw inzending - niet meer dan één A4’tje - tot 12 oktober sturen naar: appel2016@nrc.nl.