Grote ambitie is ook achilleshiel

Klimaatwet

Jesse Klaver en Diederik Samsom stuurden hun Klimaatwet maandag met spoed naar de Kamer. Maar of die wet het ook haalt?

De kans dat het wetsvoorstel van Jesse Klaver en Diederik Samsom na de verkiezingen vanwege politieke verdeeldheid een stille dood sterft, is aanzienlijk. Foto Flip Franssen

Het was vorig jaar november al aangekondigd, de Klimaatwet die de fractievoorzitters van Pvda en Groenlinks, Diederik Samsom en Jesse Klaver indienden. Maandag dienden zij hun initiatiefwet formeel in bij de Tweede Kamer. Maar het is de vraag of die daar nog vóór de verkiezingen tijd voor vrijmaakt.

Het was uitgerekend milieu-woordvoerder Eric Smaling van de SP die GroenLinks en PvdA tot spoed had gemaand. Want er is nu mogelijk een meerderheid voor die wet, was zijn boodschap. En dat kan na de verkiezingen van volgend jaar maart wel eens heel anders zijn.

De wet regelt dat het Nederlandse klimaatbeleid jaarlijks afrekenbare doelstellingen krijgt, waarover in aparte ‘milieubegrotingen’ verantwoording moet worden afgelegd. Om de vijf jaar moet de regering een klimaatplan maken, met nieuwe doelen en een begeleidende aanpak.

De Klimaatwet gaat verder dan de afspraken die in Europees verband zijn gemaakt. Zo moet de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 55 procent verminderd zijn en in 2050 met minimaal 95 procent gereduceerd zijn ten opzichte van 1990. Ook moet de Nederlandse energie in 2050 100 procent duurzaam zijn.

Te afhankelijk van fossiel

Volgens Klaver en Samsom, zo schrijven ze in de memorie van toelichting bij de wet, heeft ook De Nederlandsche Bank geconstateerd dat Nederland nog steeds te afhankelijk is van fossiele brandstof en daarbij achterloopt bij in Europees verband afgesproken doelen. „Het stellen van een hoge ambitie is de beste wijze om te zorgen dat Nederland versneld de omslag maakt naar een koolstofarme economie”, aldus Samsom en Klaver.

Maar die ambitie is tegelijkertijd ook de achilleshiel van de wet. D66 heeft haar steun al uitgesproken en ook SP en ChristenUnie kijken er welwillend tegenaan. Maar volgens Smaling beoordeelt de SP de wet ook op de sociaal-economische consequenties. „We zijn er geen voorstander van dat de zware industrie uit Nederland verdwijnt. We willen Tata Steel en de werkgelegenheid daar niet in gevaar brengen.” PvdA en GroenLinks zullen dus concessies moeten doen voordat het gehele linkse blok in de Tweede Kamer voor de wet stemt.

De wet is ook buiten de Tweede Kamer omstreden. Zowel werkgevers als werknemers keerden zich er in hun advisering al tegen. „De wet biedt schijnoplossingen, terwijl de negatieve consequenties voor de welvaart groot zijn”, aldus VNO-NCW en MKB Nederland. „Doelen mogen ambitieus zijn”, was de reactie van FNV-voorzitter Ton Heerts, „maar bij overreageren haken onze leden af.”

Het is ook maar de vraag of de wet voor maart op de agenda van de Kamer komt. Eerst is nog de Raad van State voor advisering aan zet. Daarna komen er drie schriftelijke vragenrondes van fracties waar Samsom en Klaver op moeten reageren. Vervolgens moet het kabinet nog een standpunt bepalen. Daarna is het pas aan het presidium van de Kamer om de wet te agenderen. Premier Rutte noemde het wetsvoorstel vorig jaar al een onderwerp „dat bij de formatie een belangrijke rol zal kunnen spelen.”

VVD, PVV en CDA zijn mordicus tegen. VVD-woordvoerder Remco Dijkstra noemt het wetsvoorstel „onverstandig vanwege de afspraken die in Parijs zijn gemaakt”. Hij betwijfelt of het mogelijk is om het deze kabinetsperiode nog te behandelen. Ook CDA en PVV zijn geen voorstander van de wet. Volgens het CDA moet klimaatbeleid „van onderaf geregeld worden en niet van bovenaf opgelegd”, aldus woordvoerder Agnes Mulder. De kans dat het wetsvoorstel na de verkiezingen een stille dood sterft, is dus aanzienlijk.