Fed, ECB en Bank van Japan maken beleggers nerveus

Financiële markten

De aandelenkoersen gaan omlaag, de rentes op staatsleningen omhoog. Twijfel heerst over de koers van centrale banken.

Ook AEX krijgt een tikje

Wat gaan Mario Draghi, Janet Yellen en hun Japanse collega Haruhiko Kuroda nu precies doen de komende tijd? Beleggers zijn in verwarring over de koers van centrale banken en dit veroorzaakt wereldwijd schommelingen op de financiële markten. Aandelenkoersen staan in de min, rentes op staatsleningen stijgen weer.

De Amsterdamse AEX-index sloot maandag 1,24 procent lager en de Duitse Dax 1,34 procent. De Europese beurzen volgden de Amerikaanse S&P500-index, die vrijdag 2,5 procent in het rood eindigde, de grootste daling in twee maanden. De Japanse Nikkei-index (minus 1,7 procent) liet maandag ook verliezen zien, net als andere Aziatische beurzen. Maandagavond sloot de Amerikaanse S&P500 weer hoger.

De rentes op Duitse en Nederlandse tienjaars staatsobligaties stond voor het weekend nog negatief, maar is nu weer positief. De rentes op Zuid-Europese staatsleningen (Italië, Portugal), stegen verhoudingsgewijs nog sneller. Het is een teken dat beleggers dit schuldpapier, dat zij als risicovoller beschouwen dan Noord-Europees papier, nog meer van de hand doen.

Onzekerheid heerst over het beleid van drie centrale banken: de Amerikaanse Federal Reserve, de Europese Centrale Bank en de Bank van Japan.

Verwoed zoeken beleggers naar aanwijzingen voor het rentebesluit dat Fed-president Yellen op 21 september bekend zal maken. Vrijdag zinspeelde een Fed-bestuurder op een renteverhoging, een andere bestuurder toonde zich daar maandag juist sceptisch over. Draghi, de president van de Europese Centrale Bank (ECB), liet vorige week open of de ECB haar opkoopprogramma van staatsleningen na maart 2017 zal verlengen, hoewel hij liet doorschemeren daar zelf sterk voor te voelen. In Japan maken functionarissen bij de centrale bank zich zorgen over het effect van de zeer lage langetermijnrentes op de positie van banken. Dat suggereert dat de Bank of Japan minder obligaties kan gaat kopen.

„De opvatting wint terrein dat centrale banken zich misschien gaan terugtrekken uit hun huidige beleid”, zegt econoom Cathal Kennedy van de Canadese bank RBC tegen persbureau Reuters. Dit beleid bestaat uit lage rentes en de opkoop van grote hoeveelheid staatsobligaties. Het is vanwege dit stimuleringsbeleid dat de aandelenkoersen de voorbije jaren de hoogte in zijn geschoten en de rentes op staatsobligaties zijn gedaald.