Een kunstwerk als ode aan de dynamiek van de grote stad

Geurkunst

Etherische oliën in het water van de Rotterdamse veegwagens moeten dit werk ‘zichtbaar’ maken. Een project van kunstenaar Yeb Wiersma.

(In)Tranquilo, 2016. Yeb Wiersma

Om half zeven deze morgen meldde zich bij de Rotterdamse reinigingsdienst aan het Kleinpolderplein Yeb Wiersma, twee flesjes parfum bij de hand. De ene heette Tranquilo, kalm, de ander Intranquilo, rusteloos. Ze mengde de parfums, in feite etherische olieën, en druppelde ze in de waterreservoirs van de borstelwagens. En het zou zomaar kunnen dat bewoners van de straten waar de reinigingswagens daarna doorheen reden, opeens opkeken: wat was dat voor opvallende, kruidige geur?

Feloranje overal

Voor de mannen van de borstelwagens is beeldend kunstenaar Yeb Wiersma (42) intussen een bekende. De afgelopen tijd meldde ze zich vaker ’s morgens vroeg, om mee te helpen op een van de 52 grote veegmachines van Rotterdam. Op veel van deze wagens rijden straatvegers mee, die met bezems van wilgentakken de straat schoonvegen, net als vroeger.

Ook Yeb Wiersma veegde mee. In een feloranje overall, net zoals haar collega’s-voor-een-dag. Wat haar opviel: „Het is hard werken. En het is onzichtbaar werk, ondanks die felgekleurde werkkleren. Als je dit werk doet, kijken mensen niet meer naar je.” En dat wil ze veranderen, in elk geval één ochtend lang. „Met het verspreiden van dit parfum maak ik het werk van deze mannen weer zichtbaar.”

Vluchtig werk

Een beetje, zegt ze, zoals in de jaren tachtig de Amerikaanse kunstenares Mierle Laderman Ukeles ‘artist in residence’ was bij de Department of Sanitation van New York. Zij schudde meer dan achtduizend New Yorkse schoonmakers de hand, om ze te bedanken voor hun werk voor de stad. In 1985 werd in Rotterdam Ladermans ‘Vuilniswagendans’ opgevoerd, een ballet voor vuilniswagens en straatvegers. Ook dat was bedoeld om hun onzichtbare werk zichtbaar te maken.

Dat Yeb Wiersma vanmorgen twee geuren mengde, heeft een reden: „Met wat ik doe, wil ik ook een ode brengen aan de tegenstellingen van de grote stad, die levend wordt gehouden door arbeid waar mensen niet naar omkijken.”

Yeb Wiersma’s werk is vaak vluchtig, zoals dit, maar omvat ook scripts en choreografieën. Die zijn vanaf nu te zien op een tentoonstelling bij het Rotterdamse ‘A Tale of a Tub’, waar ook het parfum deel van uitmaakt. Het thema van die tentoonstelling: empathie.