‘KLM-directie danst op de vulkaan’

Luchtvaart

KLM strijdt met de piloten over hun pensioen. VNV-voorzitter Steven Verhagen: „Het belang van de directie is niet altijd het belang van het bedrijf.”

De piloten verwijten KLM pensioenafspraken uit 2001 niet meer na te komen nu het slecht uitkomt. Foto David van Dam

In de beeldvorming staan piloten er niet best voor, erkent Steven Verhagen, voorzitter van de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV). Piloten zijn grootverdieners, KLM verkeert in zwaar weer, hun conflict gaat over geld. Maar, zegt Verhagen, het vooroordeel over piloten kan hij toch niet wegnemen. „Ik vind het belangrijker om de belangen van onze leden te behartigen dan de slag om de publieke opinie te winnen.”

Dinsdagochtend dient in Amsterdam een kort geding van de VNV – 3.500 leden, van wie 2.800 werkend bij KLM – tegen KLM. Inzet van de rechtszaak is de opzegging door KLM van de pensioenregeling tussen VNV en KLM per 1 december 2016. Ook de uitvoeringsovereenkomst met het pensioenfonds van de piloten is door KLM opgezegd.

De piloten zijn woedend over de opzegging. Ze verwijten KLM afspraken uit 2001 niet meer na te komen nu het slecht uitkomt, nadat het bedrijf lang van de afspraak heeft geprofiteerd. KLM heeft naar eigen zeggen geen keus: lage rente en gewijzigde eisen voor pensioenbuffers zouden de luchtvaartmaatschappij verplichten tot storting van 600 miljoen euro in het pensioenfonds. KLM in een brief aan de piloten:

„Een dergelijke bijstorting is onverantwoord voor de bedrijfsvoering en daarmee onaanvaardbaar.”

U zet de toekomst van KLM op het spel.

„Aperte onzin. Ten eerste gaat het om veel minder geld dan waar KLM mee schermt, het pensioenfonds schat 115 miljoen euro. Maar het gaat ons niet om die bijstorting. Die is alleen maar nodig als onnodige buffer die door de overheid is bedacht. Het gaat ons om een waardevast pensioen, waarbij KLM de afgesproken verantwoordelijkheid voor de indexatie niet mag ontlopen.”

Bij veel bedrijven worden de pensioenen al jaren niet meer geïndexeerd. Waarom moet KLM dat wel doen?

„Wij hebben geen afspraak met de BV Nederland, maar met KLM. Zij willen nu een oplossing voor één jaar, wij willen een structurele oplossing waarbij hoge bijstortingen worden voorkomen. KLM wil de hele regeling de nek omdraaien, dat is de diepere agenda achter dit conflict. We willen best praten over een andere regeling, maar kom dan door de voordeur en zeg niet een contract op, want dan valt er niets te onderhandelen.”

KLM gebruikt het geld liever om te investeren in nieuwe vliegtuigen.

„Dat zijn goedkope teksten. Heel populistisch om te zeggen dat je voor 600 miljoen liever drie vliegtuigen koopt. Als we gratis zouden moeten vliegen kun je nog meer vliegtuigen kopen, maar wie vliegt ze dan? Het gaat nu niet heel slecht met KLM. Als er toch zou moeten worden bijgestort betekent dat hooguit een stap terug in het herstel.”

Air France-KLM moet bezuinigen om te kunnen concurreren. Is het wel reëel om vast te houden aan oude afspraken?

„Het is raar om te veronderstellen dat wij niet in het belang van het bedrijf handelen. We hebben vorig jaar een driejarige cao afgesloten met veel financieel voordeel voor KLM. In ruil daarvoor hebben we tot nu toe niets teruggezien, ondanks afspraken over aandelen en een pilotencommissaris bij Air France-KLM. Piloten verbinden hun carrière aan hun werkgever, ze kunnen niet makkelijk switchen naar een ander beroep of andere maatschappij. Wij zijn sterk verbonden aan KLM, meer dan een directie.”

De directie dient niet primair het belang van het bedrijf?

„De KLM-directie danst op de vulkaan door dit conflict aan te gaan, en ik kan alleen maar gissen naar hun motieven. De directie zit er ook voor de aandeelhouders, niet alleen voor de werknemers. Die belangen lopen niet altijd parallel.”

Wat moet er gebeuren om Air France-KLM weer gezond te maken?

„Ook al gaat het nu beter, op langere termijn blijft het zorgelijk. Beperken van de kosten is cruciaal, bij alle geledingen. Daarom zijn wij zeer ongelukkig met het cao-akkoord dat vorige week is gesloten met het grondpersoneel. Dat doorkruist de bezuinigingsdoelstellingen. Daarnaast moet er meer druk op de Europese overheid komen om de kolossale staatssteun voor de Golfmaatschappijen, die ons kapot vliegen, uit te bannen.”

Een KLM-gezagvoerder op een B777 of A330, de grotere toestellen voor de intercontinentale vluchten, verdient 250.000 euro. Waarom verdienen piloten zoveel?

„Waarom is hun opleiding zo duur? Waarom beginnen piloten hun loopbaan met tonnen schuld? Ja, de arbeidsvoorwaarden zijn goed, maar ze zijn in overleg tot stand gekomen, ze zijn niet gestolen. Dan vind ik de maatschappelijke legitimatie niet zo relevant.”

De VNV heeft deze zomer actie gevoerd voor betere arbeidsvoorwaarden van Nederlandse easyJet-piloten. Een oplossing is daar in zicht. Gaan KLM-piloten staken voor hun pensioen?

„We sluiten niets uit. Hoe het kort geding ook uitvalt, het probleem is dan nog niet opgelost. Dan moeten we weer aan tafel, maar de wederzijdse gunfactor zal een stuk lager zijn. Vanaf nu is er zakelijk wantrouwen over en weer.”