Doodsbedreigingen uit rest van Spanje irriteren Catalanen

verwensingen op Catalaanse feestdag

Catalaans collectief probeert via Spaanse rechter golf van haatmails en tweets tegen te gaan.

Foto Pau Barrena/AFP

Op het moment dat honderdduizenden Catalanen in de straten van Barcelona, Tarragona, Lleida (Lerida), Berga en Salt hun nationale feestdag vieren, regent het op internet verwensingen uit andere delen van Spanje. Het schelden op Catalanen vindt al jaren ongestraft plaats. Dit tot grote frustratie van de 26-jarige advocate Maria Vila. „De catalanofobia wordt steeds erger. We hebben talloze malen proberen op te treden tegen doodsbedreigingen op Twitter. De Spaanse justitie wuift het weg. Ongelooflijk.”

Vila nam in april 2014 met een tiental andere Catalanen het initiatief om zelf op te treden tegen aanvallen op de Catalaanse identiteit. Nadat ze via crowdfunding 15.000 euro hadden opgehaald, ging het collectief Drets.cat aan de slag. Vila: „We komen op voor het Catalaanse volk als dat door individuen op sociale media wordt bedreigd. Maar we strijden ook tegen instituties die onze vrijheden aantasten. We hebben het gevoel dat we ons zelf moeten verdedigen, want anderen doen dat niet. Het kost ons geld, maar we doen het uit principe.”

Een bom in Camp Nou

Sinds de roep om onafhankelijkheid de voorbije tien jaar in Catalonië aanzwol, is volgens Vila ook de haat gegroeid. „In 2006 werden massaal oproepen gedaan Catalaanse producten te boycotten omdat we naar meer onafhankelijkheid streefden. We hebben niet gekregen waar we recht op hadden, waardoor de verwijdering tussen Catalonië en Spanje alleen maar groter is geworden. Elke keer weer als FC Barcelona een prijs won, werden er vele haattweets verstuurd. Mensen die een bom in Camp Nou (stadion van Barcelona, red) wilden laten ontploffen. Of die spelers dood wensten. Dat ging van kwaad tot erger.”

Volgens Vila bereikte de haatcampagne een climax toen in 2015 een toestel van Germanwings verongelukte door toedoen van de Duitse piloot. „Een vliegtuig vol Catalanen en Duitsers stort neer in Frankrijk. Win-win-win”, luidde een tweet. Een ander twitterde: „Even kijken, laten we er geen drama van maken. Het vliegtuig zat vol met Catalanen. Niet met personen.”

Vila herinnert zich hoe haar organisatie zo’n 500 van dit soort tweets verzamelde. „Uiteindelijk is er niemand vervolgd. Volgens justitie valt het onder de vrijheid van meningsuiting. Of ze stellen dat het slechts om een paar kwajongens gaat.”

Drets.cat is na ruim twee jaar gestopt haattwitteraars aan te klagen. „Sommige mensen vinden dat iets posten op sociale media hetzelfde is als een gesprek in de kroeg. Wij zien dat anders. Als iemand op internet een doodsbedreiging uit, zit daar een gedachte achter. Waarom zou de boodschap anders worden gedeeld? In andere landen wordt er wel opgetreden, hier niet. Mensen hebben kennelijk een vrijbrief om van alles over Catalanen te roepen. Maar ook bij betogingen treedt de politie niet op. Toen een groep rechts-extremen de oud-regiopresident Artur Mas „de gaskamer in wenste”, werd er niemand opgepakt. Hoe anders zou het zijn als de premier Rajoy of de Spaanse koning zo zouden worden beledigd!”

Tot dusver wist Drets.cat slechts één overwinning te behalen. Toen bij de bekerfinale vorig seizoen tussen FC Barcelona en FC Sevilla het wapperen met de vlag van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging verboden werd, stapte Vila en haar collega’s met succes naar de rechter.

In de straten van Catalonië wapperden zondag de zogenoemde esteladas massaal. Zo werd herdacht dat Catalonië in 1714 bij Spanje is gevoegd. Deze zogenoemde Diada is de afgelopen vijf jaar uitgegroeid tot een enorm protest tegen de Spaanse regering. Dit keer liepen de Catalanen voor het eerst massaal door vijf steden om vreedzaam hun stem te laten horen. De separatisten hopen volgend jaar onder leiding van president Carles Puigdemont, die aanstuurt op nieuwe verkiezingen, voor het eerst La Diada in een vrij Catalonië te vieren. „Dat zou een ultieme overwinning zijn. Maar zover is het nog niet”, erkent Vila.