Ziet dit dier er echt zo uit? Vast!

Illustratie Irene Goede

Irene Goede heeft deze mooie tekening gemaakt van een zenkerella in een boom. Een zenkerella is een knaagdiertje uit Afrika dat een beetje op een eekhoorn lijkt.

Maar eigenlijk weet Irene niet precies hoe een zenkerella eruit ziet. Leeft hij altijd in de bomen? ’s Nachts en overdag? Niemand weet dat. Want geen bioloog, zelfs bijna geen mens, heeft ooit een levende zenkerella gezien. Alle musea van de wereld bezitten samen maar elf zenkerella’s. Die zijn allemaal dood, opgezet, en vaak nog oud en mottig ook. Er zijn bijna geen zoogdieren waarvan mensen zo weinig weten als van de zenkerella.

Zenkerella’s leven op het eiland Bioko dat bij de westkust van Afrika ligt. Dat eiland is grotendeels bedekt met tropisch regenwoud. In dat bos komen alleen lokale jagers.

Die zeggen dat ze heel soms zenkerella’s zien. Ze denken dat de diertjes ’s nachts leven, en dat ze in holle bomen wonen. En ze weten zeker dat ze vies smaken. Dat is alles.

Maar deze zomer was er nieuws over zenkerella. Jagers hadden drie zenkerella’s gevangen in vallen. Biologen hadden hun gevraagd om naar zenkerella’s te zoeken. Na twee jaar hadden de jagers er drie gevangen. Ze waren alledrie dood, helaas.

Maar het waren wel de eerste verse, ongeschonden lijkjes van het beestje die biologen ooit in handen hadden gekregen. De biologen konden foto’s maken, en de dieren eens goed onderzoeken. Ze verzamelden hun DNA. Wetenschappers kunnen aan DNA aflezen hoe een dier gebouwd is, en wie zijn familieleden zijn.

Zo ontdekten de biologen dat zenkerella’s niet alleen heel zeldzaam zijn, maar ook heel bijzonder. Zenkerella’s zijn anders dan alle andere knaagdieren. Ze zijn in de verste verte geen eekhoorns. Zenkerella’s lijken nog het meest op de vliegende ‘anomaluren’ of stekelstaarteekhoorns uit Afrika (die zijn dus ooit eekhoorns genoemd, maar biologisch gezien zijn het geen eekhoorns). Zelfs zij zijn alleen maar verre achterneven van zenkerella.

Zenkerella kan niet vliegen. In het Nederlands heeft zenkerella daarom de naam ‘niet-vliegende anomalure’ gekregen. Maar zenkerella, zijn wetenschappelijke naam, klinkt veel fijner. Bijzonderder. Zenkerella is een naam voor een ongrijpbaar toverdier.

Peer J, 16 augustus