‘Wie heeft er een oude pasfoto op zijn cv? Eraf! Meteen!’

Werken als 50-plusser

Hoewel de werkloosheid in Nederland afneemt, hebben vijftigplussers het nog moeilijk. Met ‘inspiratiedagen’ probeert het UWV hen op weg te helpen. Belangrijke boodschap: pas op voor veelgemaakte fouten.

‘Ik voel me fantastisch!” In evenementenhal de Broodfabriek in Rijswijk zweept trainer Pieter Izeboud een groep van dertig vijftigplussers op. Enthousiasme, zegt hij, is de sleutel tot succes. In een andere zaal roept ondernemer Tim van Oosterhout de aanwezigen op alle schroom van zich af te gooien. „U moet uzelf leren verkopen. Wie heeft er nog een oude pasfoto op zijn cv? Eraf! Meteen!” Verderop kunnen mensen meteen nieuwe foto’s laten maken voor hun cv of LinkedIn-pagina. UWV-personeel helpt mensen aan tafeltjes met het aanmaken van een Twitteraccount. „Weet u al wat een hashtag is?”

Welkom op een inspiratiedag van uitkeringsinstantie UWV. Een dag waarop 750 werkzoekende vijftigplussers zich onderdompelen in speeches, trainingen en netwerkborrels. In totaal kwamen er op de elf inspiratiedagen in 2015 en 2016 7.000 werkzoekende 50-plussers af. De dag is niet verplicht, maar een uitnodiging van het UWV wordt wel „serieus” genomen, zegt programmamanager Betsie Gerrits.

Op deze meidag in Rijswijk zijn er ‘s ochtends toespraken van voormalig profkeeper Hans van Breukelen en VARA-cabaretier Rob Urgert, en in het begin van de middag worden diverse trainingen aangeboden. Hoe werkt netwerken? Hoe verkoop je jezelf als merk? En hoe schrijf je de ultieme sollicitatiebrief? Aan het eind van de dag moet het geleerde in de praktijk worden gebracht, speecht ambassadeur ouderenwerkloosheid en voormalig voetballer John de Wolf.

Natuurlijk hebben niet alle aanwezigen hierna meteen een baan, zegt Gerrits, die als programmamanager 50-plus zes inspiratiedagen per jaar organiseert. „We willen vooral dat iedereen met energie, inspiratie en heel veel tips naar huis gaat.” Van alle vijftigplussers die werkloos worden, vindt minder dan 40 procent binnen een jaar weer een baan. „Probeer ervoor te zorgen dat je er alles aan doet om in de goede groep te komen”, zegt Gerrits dan ook altijd tegen vijftigplussers.

Hoeveel mensen er vervolgens door de Inspiratiedag een baan vinden weet het UWV niet. Wel is het een succes, vindt de organisatie. Achteraf vragen zij alle aanwezigen een cijfer te geven aan de dag: dit jaar was dat gemiddeld een 8. Volgend jaar gaan de Inspiratiedagen door, maar dan ook voor 50-minners die werk zoeken.

De grootse gruwel

Werk vinden betekent voor een groot deel veelgemaakte fouten voorkomen. In alle verhalen die Gerrits hoort, komt een aantal zaken steevast terug. Mensen zoeken bijvoorbeeld precies dezelfde baan die ze hadden, terwijl dat vaak echt niet meer een optie is. De arbeidsmarkt wordt steeds flexibeler, banen verdwijnen, of door bezuinigingen zijn er in sommige sectoren simpelweg minder banen beschikbaar. Wat ook vaak voorkomt: ze sturen 120 keer dezelfde brief zonder dat iemand reageert. En ze gebruiken geen sociale media.

De grootste gruwel, zegt Gerrits, is de bescheidenheid van veel werkloze vijftigplussers. „Dan hebben ze dertig jaar ervaring als metselaar en durven ze niet bij een sollicitatiegesprek te zeggen dat ze de beste metselaar uit de omgeving Den Haag zijn.” En welke werkgever wordt er nog enthousiast van een sollicitant met op zijn of haar cv een Schoeversopleiding of uitstekende kennis van WordPerfect 5.0? Zorg dat het cv up-to-date is, of leg uit waarom een Schoeversopleiding nog steeds relevant is.

„Het is wel heel veel moeten”, roept een deelnemer tijdens de training ‘zelfverzekerd, effectief en met plezier netwerken’. Hij wil heus wel iets met alle tips doen, „maar dan moeten werkgevers ons ook wel durven aan te nemen.” Het komt terug bij elk gesprek met vijftigplussers: dan passen ze niet in het profiel, dan zijn ze weer te duur, een volgende keer vinden werkgevers dat mensen met veel ervaring ook best een beetje moeilijk te managen zijn.

Minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, PvdA) maakt vanaf volgend jaar daarom 68 miljoen euro vrij voor een actieplan om de groep van 207.000 werkzoekende vijftigplussers aan het werk te krijgen en werkende vijftigplussers aan het werk te houden. Zo krijgen werkgevers bescherming voor langdurige ziekte – de overheid staat garant als een oudere werknemer langdurig ziek wordt; een werkgever hoeft dan niet twee jaar loon door te betalen – en krijgen vijftigplussers meer begeleiding bij het vinden van nieuw werk. Maar vooral, stelt Asscher, moet de beeldvorming beter worden. Vijftigplussers zijn niet oud, niet ziek, en zijn vooral vaak heel ervaren en productief.

Op de Inspiratiedag worden daarom ook werkgevers uitgenodigd, dit keer zijn er zo’n 150 aanwezig. Zij worden door managementdeskundige Mario Bierkens aangemoedigd om toch vooral ook een keer een vijftigplusser aan te nemen. Durf je als bedrijf die stap te zetten, meent Bierkens, dan kom je er snel achter hoe waardevol die jarenlange ervaring voor een bedrijf kan zijn.

Dit lukt enigszins, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Voor het eerst in jaren daalde de werkloosheid onder 55-plussers (van 7,9 procent aan het begin van 2015, tot 7,4 procent aan het begin dit van dit jaar). Toch gaat het bij jongere mensen sneller: daar is al sinds 2014 een daling te zien.

Zelfvertrouwen en goede moed

Wat Betsie Gerrits vooral wil is „de mensen weer zelfvertrouwen en goede moed geven. En een paar praktische tips bieden die ze de dag daarna meteen in praktijk kunnen brengen in hun zoektocht naar een nieuwe baan.” Een tip is bijvoorbeeld je veel meer te richten op netwerken, door naar vakbeurzen te gaan of congressen te bezoeken.

Terwijl ‘Stayin’ Alive’ van de Bee Gees tijdens de workshop ‘effectief netwerken’ door de ruimte klinkt, legt coach Pieter Izeboud de groep uit hoe de eerste indruk die je maakt allesbepalend is. En ja, zegt Izeboud terwijl hij de dertig aanwezigen een rietje in hun mond laat stoppen en hen aanmoedigt erdoor te blazen, dit lijkt een belachelijk gezicht. Maar de lach die we nu forceren, doet de ergste zenuwen verdwijnen. En dat maakt netwerken makkelijker. „Moet jij eens opletten wat voor goede eerste indruk je daarna maakt.”

Het rietje mag na afloop mee naar huis.