Wegfietsen voor Trix, nooit was de oertijd Hollandser

Het skelet van de tyrannosaurus Trix is vanaf zaterdag te zien in Naturalis. Je kan rond het fossiel lopen, langs de immense poten, onder de lange staart door. Monsters bestonden ooit echt en hier staat er één.

Het skelet van de tyrannosaurus Trix. Marten van Dijl/ANP

Daar staat ze dan. Bek opengesperd. Tanden als slagersmessen. Poot opgetild. Staart strak boven de grond.

Het skelet van de tyrannosaurus Trix is vanaf zaterdag te zien in Naturalis. Ze staat klaar om een hap uit een bezoeker te nemen. Trix kijkt je aan, komt op je af. Haar schedel hangt zo laag dat ook kinderen de oerjager recht in de ogen kunnen kijken.

Trix toont de waarde van echt. Wereldwijd stellen natuurmusea afgietsels van tyrannosauriërs ten toon. Maar in Naturalis staat een fossiel van een dier dat écht heeft bestaan, 67 miljoen jaar geleden.

Kijk naar de snuit en je ziet een dier dat heeft gevochten en gedood. In de rechterbovenkaak gaapt een gat, het overblijfsel van een etterende wond. En in de kaken van Trix staan tandafdrukken van andere tyrannosauriërs: bijtwonden die ze opliep tijdens een balts of in een territoriaal conflict.

Loop rond het fossiel, langs die immense poten, onder de lange staart door, en je snapt die enthousiaste dinomeisjes en -jongetjes. Monsters bestonden ooit echt en hier staat er één. En het fijne is: ze zijn uitgestorven, dus wij miezerige mensen mogen veilig griezelen.

Bij de presentatie van de Tyrannosaurus in Leiden

„Trix wordt onze lokvogel”, zei paleontoloog Anne Schulp tijdens de opening op vrijdag. Een T. rex geldt als ultieme publiekstrekker in museumland, een ticket naar een uitgestorven wereld.

Uitsterven is echt

„Ik ben zo blij dat er nu een T. rex in Europa staat”, zei Peter Larson. Larson is paleontoloog en directeur van het Amerikaanse Black Hills Institute dat meehielp met de opgraving van Trix . „Dit is geen Amerikaans fossiel, maar erfgoed van de hele aarde. Nu kunnen kinderen hier ook zien dat evolutie echt is. Dat uitsterven echt is.”

Met Trix kan Naturalis zich nu meten met de grote natuurmusea ter wereld. Wie een echte T. rex wilde zien moest tot voor kort naar het Field Museum in Chicago, nu volstaat de trein naar Leiden (de T. rex die nu in Berlijn tentoon wordt gesteld, is in bruikleen). Trix is bovendien beter bewaard gebleven en spannender gemonteerd dan het skelet van Tyrannosaurus Sue uit Chicago.

Marten van Dijl/ANP

Marten van Dijl/ANP

Niet dat Trix de afgelopen 67 miljoen jaar ongeschonden heeft doorstaan. Sommige botten zijn weggespoeld in de overstroming die Trix ooit bedekte met zand. De voeten en sommige wervels zijn afgietsels van T-rexen uit de VS, zoals Sue. De armpjes zijn replica’s, het linkerdijbeen een 3D-geprinte kopie. Wie goed kijkt kan de printlijnen zien. Dat is beslist geen ramp. Het is juist leuk echte stukjes Trix te vergelijken met de neppe.

Nu Naturalis zelf gesloten is voor een verbouwing heeft Trix een plekje gekregen in het Pesthuis in Leiden. Dat is niet de perfecte plek. In een grotere zaal, met andere dino’s om haar heen, zal Trix beter tot haar recht komen. Eind 2018 moet de nieuwe dinozaal af zijn, met Trix als imponerend middelpunt.

De rest van de Trix-tentoonstelling is berekend op meutes kinderen, met veel replica’s van tanden en botten om vast te pakken en te voelen. Bijzonder zijn de drie installaties waarbij jonge bezoekers Trix van een lik verf kunnen voorzien, als een vogel kunnen baltsen met Trix of per fiets kunnen vluchten voor een aanstampende T. rex. De oertijd was nog nooit zo Hollands.

Mooi is ook de voortzetting van Live Science, een doorlopend project van Naturalis waarbij wetenschappers ín het museum werken en vertellen wat ze doen. In dit geval prepareren paleontologen botten van Triceratopsen die Naturalis in Wyoming heeft gevonden. Er ligt ook een echt bot van een Triceratops, speciaal aangeschaft om aan te raken.

Aan al dat moois gaat wel een teleurstelling vooraf: wie Trix wil zien, moet eerst door de cadeauwinkel en langs een rij dinorobots. Dinokitsch en spektakel. Alsof een immens skelet van een roofdino, 13 meter lang en 67 miljoen jaar oud, nog niet genoeg verbluft.