Kunstmakelaars schudden markt op

Sponsoring

Arttenders wil ‘kloof’ dichten tussen bedrijfsleven en kunstenaars. „Beide kanten moeten innoveren.”

Na dertig jaar subsidiecultuur waait er een nieuwe wind door de Nederlandse culturele sector, te beginnen in Rotterdam.

Nu kunstenaars en instellingen door de crisis en nieuw beleid worden gekort op fondsen en subsidies, moeten er nieuwe manieren worden gevonden de zaak draaiende te houden. Samenwerking met het bedrijfsleven is voor veel kunstinstellingen en artistiekelingen echter nog vaak als vloeken in de kerk. Kunstmakelaars Faye Ellen en Siobhan Burger springen met hun nieuwe bedrijf Arttenders bij om, zoals zij het stellen, een relatie op te bouwen tussen kunstenaars en bedrijven die openstaan voor een strategische samenwerking.

Burger: „Nog geen halve eeuw geleden was het doodnormaal in opdracht van een bedrijf of overheidsinstelling kunst te maken. Sinds de Gouden Eeuw deden kunstenaars niet anders. Door de invoering van overheidssubsidies voor kunstenaars en culturele instellingen is er een kloof ontstaan met het bedrijfsleven die wij willen dichten.”

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Werken met kunstenaars wordt door de markt doorgaans gezien als tijdrovende rompslomp, terwijl werken met de zakenwereld door de culturele sector vaak als een inbreuk op de eigen autonomie wordt ervaren. Bedrijven missen ook vaak een langetermijnvisie bij gerenommeerde kunstinstellingen. Onnodig, vindt Burger. Het is een kwestie van ‘omdenken’. „Samenwerking tussen het bedrijfsleven en de culturele sector daagt beide partijen uit om te blijven innoveren”, zegt ze. „Niet alleen op artistiek gebied, maar ook door het uitwisselen van kennis, of door het presenteren van kunst buiten de gebaande paden. Bedrijven kunnen ook dienen als platform voor talentontwikkeling. Door kunst aan zich te koppelen, dragen zij uit een creatieve en leuke werkgever te zijn. Zo kunnen ze ook weer nieuwe doelgroepen aanspreken. En wordt een kunstenaar zichtbaar voor een groter publiek dan alleen enkele kunstliefhebbers.”

Zo'n samenwerking gaat verder dan een mooi schilderij aan de muur, of een imposant beeld op het bedrijfsterrein. Voor het vertalen van een zakelijke behoefte naar een creatieve opdracht, koppelt Arttenders de juiste kunstenaar aan het juiste bedrijf. Creatief gezien wordt de kunstenaar uitgedaagd om de wensen zo goed mogelijk te vertalen, bijvoorbeeld door het gebruik van andere materialen dan hij gewend is, of door te werken op een grotere schaal. Burger: „We maken van te voren een duidelijke opdrachtomschrijving, waarbij gebruik van bepaalde kleuren of materialen als metaal of duurzaam plastic een voorwaarde kan zijn. De kunstenaar kiest zelf of de opdracht bij hem past. Door beide partijen worden uiteraard compromissen gedaan. Voor ons de uitdaging én voorwaarde om dat niet ten koste van de authenticiteit van de kunst te laten gaan.”

Inmiddels wordt het jonge bedrijf naar eigen zeggen benaderd door kunstenaars van over de hele wereld, en weten ook buitenlandse bedrijven Arttenders te vinden. Burger: „We hebben onlangs een opdracht afgerond voor het CIC (Cambridge Innovation Center), dat samen met ons in het Groothandelsgebouw haar nieuwe denken over kantoorruimtes visueel heeft gemaakt. CIC gebruikt kunst als marketinginstrument, om te laten zien dat het leuk is te werken in een stimulerende omgeving, in een tijd dat mensen niet meer per se naar een kantoor hoeven. Aansluitend zijn we gevraagd door CIC om de kunstwereld in Miami te onderzoeken om iets dergelijks aan de andere kant van de oceaan van de grond te krijgen.”

Is de werkwijze van Arttenders dan zo vernieuwend? Burger: „Ik denk het wel. Wij bieden een andere kijk op kunstsponsoring en geven bedrijven handvatten om hun identiteit, zichtbaarheid en communicatie door middel van kunst weer te geven. Van twee kanten is daarvoor verandering nodig. Vooral de culturele sector moet loskomen van een vastgeroeste werkwijze die nog vooral om subsidie draait.” Marktgericht werken is wat Arttenders betreft de toekomst voor een duurzame culturele sector. De ambitieuze Burger: „Wij zijn bezig de hele markt te veranderen.”