God leeft op filmfestival van Venetië

Film

Vier trends uit het aanbod van het filmfestival van Venetië, met dit jaar veel goede jonge filmmakers. Zaterdag is de slotdag.

Het 73ste Filmfestival van Venetië werd donderdag geopend met de Amerikaanse speelfilm La La Land. Foto Ettore Ferrari / AP

Zaterdagavond besluit het filmfestival van Venetië met de uitreiking van de Gouden Leeuw. Vier opmerkelijke trends in de films die de afgelopen tien dagen aan het Lido zijn vertoond.

1 Drama

Het melodrama is definitief een respectabel filmgenre geworden. Geen regisseur haalt nog zijn neus op voor films waarin vrouwen centraal staan die worstelen met het leven en de liefde en daarbij van tijd tot tijd een traan wegpinken. Dat geldt voor Frantz, de nieuwe film van de Franse regisseur François Ozon, die gaat over de liefde tussen een Franse ex-soldaat en een jonge Duitse oorlogsweduwe – voortreffelijk gespeeld door de 21-jarige Paula Beer – kort na de Eerste Wereldoorlog. The Light Between the Oceans, de verfilming van een bestseller van M.L. Stedman door regisseur Derek Cianfrance, over de huwelijksperikelen en kinderloosheid van een stel in de jaren twintig, is eveneens een onversneden weepie.

En dan was er ook nog het Franse kostuumdrama Une Vie van Stéphane Brizé en het naar mooifilmerij neigende Nocturnal Animals van filmmaker en modeontwerper Tom Ford. Die film vertelt twee met elkaar vervlochten verhalen: het ene gaat over galeriehoudster Amy Adams die haar verwende leven zat is, in het andere verliest Jake Gyllenhaal vrouw en kinderen bij een brute overval aan de snelweg. Nocturnal Animals verdeelde de geesten. „Twee keer een B-film maakt nog geen A-film”, viel aan het Lido te noteren. Maar er waren ook vijfsterren-recensies.

De meeste bewondering maakte Jackie los, van de spraakmakende Chileense regisseur Pablo Larrain: een indringend, veelzijdig en heftig portret van Jacqueline Kennedy in de week na de moord op de Amerikaanse president John F. Kennedy. Ja, het is de zoveelste variant op de uitgewoonde mythe van de Kennedy’s; volgens veel historici niet meer dan een middelmatige president van de VS. Maar als er dan toch nóg een film over de Kennedysaga moet komen, is Jackie wel een van de beste.

Er is enige concurrentie van de goed gevallen Argentijnse komedie El ciudadano illustre, over een schrijver en Nobelprijswinaar die vernedering na vernedering moet doorstaan als hij teruggaat naar zijn geboortedorp. Maar de consensus aan het Lido is dat Jackie zaterdagavond de Gouden Leeuw het meest verdient. Niet dat de jury onder leiding van de Britse regisseur Sam Mendes zich daarvan iets hoeft aan te trekken.

2 Zwart-wit

Sinds het succes van het zwart-witte Das Weisse Band van regisseur Michael Haneke zeven jaar geleden is het een stuk gemakkelijker voor filmmakers om films in zwart-wit gefinancierd te krijgen. Dat is te zien in Venetië. Frantz van Ozon is vrijwel geheel in zwart-wit, en dat geldt ook voor een documentaire over zanger Nick Cave en het overvolle, iets te didactische oorlogsepos Paradise van de Russische veteraan Andrei Konchavolsky. Zijn film vertelt het verhaal van de Holocaust door de ogen van een Parijse politiechef, een Russische dame van adellijke afkomst die lid is van het verzet, en een SS-officier die heilig gelooft in zijn raciale wanen. Ook The Woman Who Left, over een vrouw die na een onterechte gevangenisstraf van dertig jaar op zoek gaat naar haar zoon, werd door Filippijn Lav Diaz zonder kleur gefilmd – maar dat is zijn handelsmerk.

3 Oorlog

Opmerkelijk veel films in Venetië vertellen oorlogsverhalen. In The Light Between the Oceans speelt Michael Fassbender een man die getraumatiseerd is teruggekeerd uit de loopgraven van Frankrijk. Andrei Konchavolsky zoekt in Paradise naar een nieuwe manier om het verhaal van de Jodenvervolging te vertellen door zijn personages terug te laten blikken vanuit het hiernamaals. Mel Gibson verraste met zijn sterke oorlogsdrama Hacksaw Ridge en Ozon behandelt de rouwperiode na de Eerste Wereldoorlog in Frantz.

4 God

Tot slot: God leeft. Na een reeks teleurstellende speelfilms reikt Terrence Malick naar het hogere met een wonderschone documentaire over het ontstaan van het leven op aarde. Voyage of Time: Life’s Journey is geen traditionele natuurdocumentaire die de kijker iets wil leren, maar bestaat uit beelden die een haast kinderlijke verwondering oproepen. Malick beweegt van de sterren en planeten naar het ontstaan van zaadcellen, van bizarre vissen in de diepten van de oceaan naar dinosaurussen en de eerste mensen op aarde. Cate Blanchett sprak de voice-over in waarin steeds bezwerend een ‘moeder’ wordt aangesproken (Moeder Aarde? Het leven zelf? Is God een vrouw?).

Martin Koolhoven schetste een inktzwart beeld van godsdienstwaanzin in zijn exuberante western Brimstone, met Guy Pearce als een psychotische predikant. De opmerkelijke Chileense debuutfilm El Cristo Ciego (‘De blinde Christus’) van Christopher Murray (1985) geeft een genuanceerder beeld van het geloof van straatarme inwoners van het kurkdroge noorden van Chili. Zijn film gaat over een jongeman die blootsvoets door het land trekt en gelooft dat hij wonderen kan verrichten.

Venetië heeft dit jaar een goede hand van kiezen als het gaat om jonge filmmakers. Met openingsfilm La La Land, een charmante retro-musical van regisseur Damien Chazelle (1985), en met de postapocalyptische kannibalenfilm The Bad Batch, de tweede film van de Iraans-Amerikaanse Any Lily Amirpour (1980), die al net zo cool en stijlvol – en een tikje leeg – is als haar opmerkelijke debuut A Girl Walks Home Alone At Night, gaf het festival aan nieuw talent een ereplaats. Het oudste filmfestival van de wereld maakte met de 73ste editie zo een meer dan vitale indruk.