De laatste tango van Van Praag

UEFA-voorzitterschap

Michael van Praag neemt het woensdag op tegen de Sloveen Aleksander Ceferin in de UEFA-verkiezing om Michel Platini op te volgen. „Ik geloof er nog steeds in.”

Michael van Praag, kandidaat-voorzitter UEFA: „We hebben een eerlijke leider in het voetbal nodig, geen op macht beluste politicus.” Foto Remko de Waal/ANP

Michael van Praag omschrijft zichzelf in zijn verkiezingsmanifest als een „rechtdoorzee, tell it like it is” bestuurder. „Iets dat „beschouwd kan worden als een specifieke Nederlandse kwaliteit”.

Wat de kandidaat voor het UEFA-voorzitterschap daarmee bedoelt, demonstreerde hij afgelopen week. In reactie op een artikel in het Noorse voetbalblad Josimar, waarin een link gelegd wordt tussen de campagne van Van Praags tegenstrever Aleksander Ceferin en verregaande Russische invloed in de voetbalwereld, twitterde Van Praag dat „dit nu precies is wat ik wil veranderen”. Met de uithaal: „We hebben een eerlijke leider in het voetbal nodig. Geen op macht beluste politicus. Iemand die je het voetbal kan toevertrouwen.”

Die zit. Ceferin woedend natuurlijk, de Sloveen die zich pijlsnel opwerkte in het internationale voetbalbestuur en uit het relatieve niets topkandidaat werd voor de UEFA-voorzittersfunctie. Beticht van machtwellust door nota bene de man met wie hij had afgesproken een nette verkiezingsstrijd te houden. Ceferin zag zich gedwongen te benadrukken dat hij echt „onfhankelijk kandidaat” is, geen stroman van de Russen.

Van Praag wil wel iets rechtzetten, zegt hij vrijdag aan de telefoon vanuit Florence waar een aantal Europese bonden samenkomt. Hij doelde met de kwalificatie „op macht beluste politicus” niet op zijn rivaal Ceferin. Wel op Vitali Moetko, de Russische sportminister die volgens het Josimar-artikel de stuwende kracht is achter Ceferins opmars. „Ik heb dat misschien wat onhandig geformuleerd. Ik heb dat ook uitgelegd aan Aleksander. Als ik hem had bedoeld had ik ook niet ‘power hungry politician’ geschreven. Aleksander is namelijk jurist. Sterker nog: de belangrijkste strafpleiter in Slovenië.”

Gelukkig mens

Het artikel in Josimar suggereert dat Rusland de Sloveen Ceferin omarmt, inpalmt en positioneert om binnen de UEFA (nog) meer macht te vergaren en kritische geluiden in aanloop naar het WK 2018 in Rusland te smoren. „Als de strekking van het artikel klopt, hebben we te maken met oude politiek”, aldus Van Praag. En als het niet klopt? „Dat hoop ik”, zegt hij, „Dan ben ik een gelukkig mens.”

Hoe het ook zij: de harde teksten van Van Praag zijn bewust gekozen in wat zijn laatste gooi is naar een topambt in de voetbalwereld. De huidige bondsvoorzitter van de KNVB, sinds 2009 vicevoorzitter van de UEFA, deed in 2015 al een poging de later afgetreden FIFA-baas Sepp Blatter van de troon te stoten. Vlak voor de verkiezingen schaarde hij zich achter prins Ali bin al-Hoessein, die verloor.

Nu strijdt Van Praag tot het eind. Een belangrijke troef voor de Nederlander is de reputatie die hij verwierf als meest luidruchtige opposant van Blatter, toen deze nog onaantastbaar leek. Op het FIFA-congres in São Paulo in juni 2014 sprak Van Praag zich uit en vroeg hij Blatter publiekelijk zich niet langer herkiesbaar te stellen. Dat leverde Van Praag waardering op dicht bij huis, maar in andere delen van de wereld werd de ‘aanval’ op Blatter ongepast geacht.

Het is nu wel mooi geweest met het tegemoet komen aan grote clubs

Van Praags campagne voltrok zich afgelopen maanden in relatieve stilte, tot hij met bulderend geraas deze week de aanval opende. Na het wegvallen van de Spanjaard Ángel Maria Villar Llona afgelopen week is de verkiezing een tweestrijd geworden. Zowel de 68-jarige doorgewinterde voetbalbestuurder Van Praag als zijn twintig jaar jongere opponent Ceferin positioneert zich als kandidaat van ‘verandering’.

Na ontmoetingen afgelopen weken met vertegenwoordigers van ongeveer veertig Europese bonden, „geloof ik er nog steeds in”, zegt Van Praag. „Soms krijg je het gevoel dat ze voor je gaan stemmen en doen ze het niet, soms precies omgekeerd.” Deze week sloten de Belgische en Engelse bond zich aan bij Van Praag. Ceferin heeft de steun van vier Scandinavische, dertien Oost-Europese landen en onder meer Ierland, Frankrijk en Duitsland. Hij zou al de helft van de 55 bonden achter zich hebben.

Champions League

Van Praag noemt zich een noodzakelijke ‘bruggenbouwer’, nodig om het groeiende schisma binnen de UEFA tussen grote en middelgrote landen en clubs te dichten. Dan gaat het vaak over de verdeling van geld. De nieuwe opzet voor de Champions League in de cyclus 2018-2021 (begrote opbrengst 3,2 miljard euro per seizoen, nu 2,4 miljard) is momenteel onderwerp van controverse. Afgelopen donderdag maakte de overkoepelende organisatie van profcompetities, de EPFL, bezwaar kenbaar. De EPFL voelt zich opzij gezet door de (grote) clubs, verenigd in de ECA, en de UEFA zelf. Die zou gezwicht zijn voor de dreiging van grote clubs.

De helft van de plekken in de groepsfase wordt straks toegewezen aan de ‘top vier’ van de ‘top vier’ competities: Spanje, Duitsland, Engeland, Italië. De Italiaanse Serie A is de grote winnaar met vier vaste deelnemers in de groepsfase in plaats van (nu) twee. Dit gaat ten koste van directe plaatsing van de kampioenen uit landen elf en twaalf. Nederland stond afgelopen seizoen tiende.

UEFA-bestuurslid Van Praag vindt net als de EPFL dat de procedure „onzorgvuldig” was. „Ik heb steeds gezegd: til dit nou over de verkiezing heen. Maar de generaal-secretaris [dagelijkse leiding UEFA] wilde in oktober de markt op en dit voor de verkiezingen regelen, zodat het geen politiek issue werd. Dan sta je zelfs als vicevoorzitter machteloos. Dat ik dacht: wat stelt zo’n vicevoorzitterschap eigenlijk voor?”

Een compromis was onvermijdelijk, zegt Van Praag. „Dit is de prijs die je betaalt, de dreiging van een afsplitsing van topclubs was groot. Juventus en Real Madrid waren al in verregaande onderhandelingen met een Amerikaanse investeerder. Maar ik zeg u ook dat ik het nou wel mooi geweest vind met het tegemoet komen aan de grote clubs.”