China vreest vooral bewapening Zuid-Korea

Nucleaire test

Noord-Korea heeft de spanningen in de regio verder opgevoerd met de zwaarste kernproef tot nog toe.

Een man kijkt vrijdag in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul naar televisiebeelden van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Foto Ahn Young-joon/AP

China is razend. Niet op Noord-Korea, dat vrijdag met een nieuwe ondergrondse nucleaire proef de spanningen in Oost-Azië verder heeft opgevoerd, maar op Zuid-Korea. De weigering van de Zuid-Koreaanse president Park om terug te komen op haar besluit om volgend jaar het geavanceerd Amerikaanse luchtverdedingsysteem THAAD (Terminal High Altitude Area Defence) te installeren, ergert China in hoge mate.

Daar zijn grote en ook kleine aanwijzingen voor. De enorm populaire popsterren uit Zuid-Korea worden plotseling geconfronteerd met afzeggingen van optredens in China. Ook de verkoop van hun video’s loopt terug. En pogingen van de Chinese president en partijleider Xi Jinping om maandag tijdens de G-20-top in Hangzhou Park tot andere gedachten te brengen, bleven vruchteloos.

China, zo blijkt uit reacties van hoge partijfunctionarissen in de partijpers en van generaals, ziet THAAD als een grotere bedreiging voor de Chinese strategische veiligheid dan een met nucleaire wapens uitgerust Noord-Koreaans leger. Een THAAD-batterij in Zuid-Korea is niet alleen in staat het land te verdedigen tegen Noord-Koreaanse raketten en artillerie met kernkoppen, maar ook tegen de Chinese nucleaire arsenalen.

100316bui_thaad_korea_ig104

Bovendien stellen de aan THAAD gekoppelde radar- en satelliet-waarnemingssystemen de VS in staat tot diep in China te kijken. Het Chinese leger vreest dat de krachtige THAAD-radars de Amerikanen de kans bieden om de verrichtingen van het Chinese leger in het noord-oosten van China, waar de belangrijkste legerkorpsen zijn gestationeerd, met grote nauwkeurigheid te volgen.

Er is in Beijing wel enig begrip voor de groeiende zorgen van Zuid-Korea over de bedoelingen van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un die door president Park wordt gezien als een „zeer gevaarlijke gek”. Maar in achterdochtige Chinese ogen is de komst van een THAAD-batterij vooral bedoeld om het Amerikaanse leger in Zuid-Korea te beschermen en niet de bevolking.

Uitbreiding van Amerikaanse wapensystemen op het Koreaanse schiereiland worden dan ook snel uitgelegd als pogingen opkomend China te omsingelen en „een nieuwe koude oorlog” te beginnen, in de woorden van de partijkrant Global Times. Tijdens de G-20-top slaagde de Amerikaanse president Obama er niet in zijn Chinese collega Xi ook op dit punt gerust te stellen.

Nog groter militair doelwit

Na de vierde Noord-Koreaanse nucleaire proef op 6 januari 2016 bood Obama aan om een THAAD-batterij op 200 kilometer ten zuiden van Seoul te installeren. Hoewel Park daar vrijdag niets over zei, is het aannemelijk dat de vijfde en tot nu toe zwaarste proef haar alleen maar heeft gesterkt in haar voornemen om dat aanbod aan te nemen.

Het argument dat Zuid-Korea daarmee de spanningen opvoert en een nog groter militair doelwit wordt, verwerpt Park. Noord-Korea gaat immers niet alleen door met het ontwikkelen van kernkoppen, maar ook met de raketten die een kernkop kunnen vervoeren. Ballistische lange-afstandsraketten waarmee Nood-Korea Los Angeles en San Francisco kan treffen behoren nog niet tot het arsenaal. Maar het is volgens Zuid-Koreaanse en Amerikaanse experts slechts een kwestie van tijd voordat Noord-Korea in staat is kernkoppen te installeren op conventionele artillerie waarmee Seoul kan worden bestookt.

De zichtbare verslechtering van de tot vorig jaar zeer hartelijke Chinees-Zuid-Koreaanse verhoudingen – en de Chinees-Amerikaanse relaties – speelt de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un in de kaart. „Het is heel knap en slim van Kim Jong-un dat hij een wig gedreven heeft tussen China, de VS en Zuid-Korea”, aldus Stephan Haggard van het Korea-Pacific Institute van de Universiteit van San Diego.