De laatste begroting wordt dan toch een feestbegroting

De stukken bevestigen dat iedereen er volgend jaar een beetje in koopkracht op vooruit gaat.

De begrotingsstukken voor Prinsjesdag zijn uitgelekt. Foto Bart Maat / ANP

Anders dan minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) begin dit jaar beweerde, heeft het kabinet wel degelijk veel geld beschikbaar voor extra uitgaven. Dat wordt zowel ingezet voor koopkrachtverbetering als voor het terugdraaien van eerdere bezuinigingen in de zorg en extra investeringen in veiligheid en justitie. Dat blijkt uit Prinsjesdagstukken waaruit RTL Nieuws donderdagavond citeerde. Bronnen rond het kabinet bevestigen die cijfers.

Dat wordt „geen feestbegroting”, riep Dijsselbloem nog in februari. Hij wees toen vooral op de met enkele miljarden teruglopende gasbaten. Maar omdat de huidige economische ontwikkeling dermate gunstig is, kan het kabinet Rutte II op zijn laatste begroting aanzienlijk meer uitgeven dan eerder gedacht, zonder de strenge Europese begrotingsregels te overschrijden.

Eerder was de coalitie van PvdA en VVD overeengekomen 1,2 miljard euro vrij te maken voor beleidsterreinen die zij belangrijk vinden: de VVD op veiligheid, de PvdA op zorg en onderwijs. Dat potje is nu gegroeid tot 1,5 miljard.

Compensatie voor bezuinigingen

Daarvan gaat 450 miljoen naar Veiligheid en Justitie – 150 miljoen méér dan eerder afgesproken. Naast de al besloten 400 miljoen voor het terugdraaien van een bezuiniging op verpleeghuizen en 200 miljoen voor onderwijs, heeft de PvdA 100 miljoen bedongen voor het bestrijden van armoede van kinderen en 50 miljoen voor mantelzorg voor chronisch zieken. Eerder was besloten om 300 miljoen in defensie te steken – een bescheiden compensatie voor eerder ingezette bezuinigingen.

De wens om zwakkeren in de samenleven extra koopkracht te geven wordt ruimschoots gehaald. Alle inkomensgroepen, of ze nu werken of een (pensioen)uitkering krijgen, gaan er op vooruit met minimaal 0,7 procent. In voorlopige economische ramingen had het Centraal Planbureau vorige maand nog gezegd dat deze groepen erop achteruit zouden gaan.

Groot verschil met koopkrachtreparatie in eerdere jaren is dat deze niet eenmalig is maar structureel.

Zo lijkt het kabinet Rutte II een half jaar voor de verkiezingen op financieel-economisch terrein de oppositie veel munitie uit handen te hebben geslagen. De laatste begroting is gezond, biedt structurele compensatie voor lagere inkomensgroepen en trekt extra geld uit voor beleidsterreinen waar in de afgelopen jaren noodgedwongen juist zwaar op was bezuinigd.

Toch zal er nog genoeg voer zijn om het kabinet de komende weken en maanden op aan te vallen. De verkiezingscampagne, zal toch vooral gaan over kwesties die niet in de aanstaande Miljoenennota staan: sociale ongelijkheid, het vluchtelingenvraagstuk, het pensioenstelsel, de flexibilisering van de arbeidsmarkt. En de werkloosheid is met 6,2 procent van de beroepsbevolking nog altijd relatief hoog.