Kijken naar monumenten als naar een diamant

Open Monumentendag

Komend weekend zijn in Nederland meer dan 5.000 monumenten gratis te bezoeken tijdens de jaarlijkse 0pen Monumentendag.

Ook de St. Jan in Den Bosch doet dit weekend mee met Open Monumentendag. Het thema is ‘Iconen en symbolen’. Foto Gerlo Beernink/Hollandse Hoogte

Het lievelingsmonument van Bekende Nederlander Albert Verlinde is de Sint Jan in zijn geboortestad Den Bosch. Daar ging hij als kleuter al heen met zijn opa. „Hij wist er ontzettend veel van, en hij legde me alles uit over wat er allemaal te zien was”, vertelt de tv-presentator en theaterproducent in de rubriek ‘Mijn Monument’ op de website van Open Monumentendag. Voor hem staat het gebouw „symbool voor de kracht van het middeleeuwse ambacht”, want „na meer dan acht eeuwen staat het nog fier overeind en kan het steeds weer nieuwe generaties inspireren”.

Noodklok

Met dertig persoonlijke verhalen, van bekende en minder bekende Nederlanders, telt de website af naar komend weekeinde, wanneer Open Monumentendag plaatsvindt. De naam van het evenement, waarbij ruim 5.000 monumenten gratis toegankelijk zijn, is een eufemisme, want de ‘dag’ duurt twee dagen lang: zaterdag en zondag. Jaarlijks komen er zo’n 1 miljoen mensen op af, waarmee het een van de succesvolste culturele evenementen van ons land is.

Toch was Open Monumentendag dit jaar bijna niet doorgegaan. Pieter van Vollenhoven, lid van het comité van aanbeveling van Open Monumentendag, luidde in september de noodklok. Hoofdsponsor Rabo Vastgoed, jarenlang de vaste geldschieter, had bekendgemaakt zijn bijdrage per 2016 stop te zetten. Ook andere sponsors hadden zich wegens de economische crisis teruggetrokken. De organisatie kwam zo voor 2016 250.000 euro tekort.

Dankzij een nieuwe hoofdsponsor kon het evenement toch voortbestaan. De BankGiroLoterij maakte op zijn jaarlijkse GoedGeldGala bekend dat Open Monumentendag de komende vijf jaar lang een bijdrage krijgt van in totaal 1,7 miljoen euro . Dat was meer geld dan strikt nodig was, waardoor Monumentendag ‘verbreed en verdiept’ kon worden. Zo zijn er nu het hele jaar door allerlei activiteiten te doen rondom monumenten.

Iconen en symbolen

Elk jaar heeft Monumentendag een thema. Dit jaar is dat ‘Iconen en symbolen’. „Een monument is als een diamant waar je op heel verschillende manieren naar kunt kijken”, staat in het ‘inspiratiedocument’ dat Open Monumentendag stuurt naar geïnteresseerden. „Dit keer kunt u kijken naar de iconische waarde en de symbolische betekenis van details en vormen die we overal om ons heen tegenkomen.”

En u kunt ook kijken naar monumenten die zelf een symbolische of iconische waarde hebben. Zoals het monument op de Dam, dat symbool staat voor de slachtoffers die vielen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Uit onderzoek van Open Monumentendag en de BankGiroLoterij blijkt dat deze plek het favoriete monument is van veel Nederlanders.