Dieren offeren vergroot je zonden alleen maar

Zondag 11 september begint het offerfeest. Heeft u al een schaap gekocht, schenk het dan levend aan ons, verzoeken Sandra van de Werd en ds. Hans Bouma.

Foto ANP / Toussaint Kluiters

Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet, aldus de Nederlandse grondwet. Mooi geformuleerd, maar er ontbreekt iets essentieels, namelijk: en zonder een ander levend wezen met bewustzijn en gevoel leed te berokkenen. Het staat gelovigen kennelijk vrij om in naam van hun geloof een ander levend wezen in zijn welzijn te benadelen.

Gezien al het geweld in naam van het geloof, waaronder ook besnijdenissen, discriminatie en wrede rituelen met dieren, is het absurd dat zoiets fundamenteels omwille van godsdienstvrijheid niet in de grondwet verankerd is. Het dier is rechteloos, vogelvrij.

Als schrijvers van dit stuk zijn we niet tégen het geloof. De een is dominee, de ander gelooft niet, maar respecteert wel andermans geloof zolang dat niet ten koste van anderen gaat. Helaas gebeurt dit maar al te vaak. Op 11 september begint het offerfeest. Zo’n 56.000 schapen, geiten en runderen worden dan ritueel geslacht. Met dit feest gedenkt men dat Ibrahiem (Abraham) gevraagd werd zijn zoon Ismaël aan Allah te offeren. Op deze manier kon hij zijn trouw en overgave tonen. Toen Ibrahiem zijn zoon met een mes wilde doden, kwam er een engel met de boodschap dat een schaap Ismaëls plaats mocht innemen.

Een bizar verhaal waarin het ene onschuldige slachtoffer vervangen wordt door een ander onschuldig slachtoffer, een schaap. Weerzinwekkend dat door deze geschiedenis jaarlijks miljoenen dieren worden gedood. Terwijl het ook officieel is toegestaan om in plaats van een dier geld te offeren om mensen en dieren in oorlogs- en hongergebieden aan bijvoorbeeld plantaardig voedsel te helpen. Het offer wordt goedgepraat met het argument dat een derde deel aan armen wordt geschonken. Maar in Nederland zijn geen arme mensen die koste wat het kost vlees nodig hebben. Integendeel, dankzij overmatige vleesconsumptie, gestimuleerd door kiloknallers, lijden juist mensen met weinig geld opvallend vaak aan obesitas.

Een godsdienstig feest zou niet gepaard mogen gaan met dierenleed. Dieren laten lijden en doden heeft niets feestelijks. Misschien is het niet de juiste timing voor dit artikel gezien de spanningen in ons land. Het is ook allerminst onze bedoeling alleen moslims aan te spreken. Op het joodse feest Jom Kippoer (de grote verzoendag) dat op 11 en 12 oktober zal plaatsvinden, zwaaien ultraorthodoxe joden onder het uitspreken van religieuze teksten met levende kippen boven hun hoofd. Zonden van mensen worden zo overgedragen op de kip. Ook hier is het dier weer slachtoffer van menselijke zonden. Zonden die zo alleen maar groter worden. En wat te denken van het christelijke Kerstmis, waar de geboorte van Jezus gevierd wordt door extra veel dieren te consumeren.

Vrijheid van godsdienst is prima, maar dan wel zonder dierenleed. Wij hopen op een kentering: dat moslims, joden, christenen en andere gelovigen hun feesten vieren zonder dat dit ten koste gaat van andere levende wezens. Wij hopen dat in de grondwet wordt vastgelegd dat dieren levende wezens zijn met een eigen recht, een eigen, intrinsieke kwaliteit.

Op dit moment doen wij moslims het dringende verzoek in plaats van een schaap, geld te offeren. Als men al een schaap heeft gekocht, geven wij in overweging dit dier niet te doden maar levend aan ons te schenken. Wij zorgen dan voor een opvang waar het schaap op een waardige manier oud mag worden.

Sandra van de Werd en ds. Hans Bouma zijn bestuursleden van Comité Dierennoodhulp, Amsterdam.