Alarm om vluchtelingenkinderen in cel

Griekenland

Mensenrechtenorganisaties vragen opnieuw aandacht voor het gebrek aan veilige opvangplaatsen in Griekenland.

Demonstratie in Athene, eind vorige maand. De meeste migranten willen niet in Griekenland blijven. Foto Louisa Gouliamaki/AFP

Een groot deel van de alleenreizende vluchtelingenkinderen zit in Griekenland opgesloten. Er is namelijk geen veilige opvang voor ze. Ze zitten weken in kampen achter hoge hekken of in smerige politiecellen. Daar krijgen ze vaak geen uitleg over hun situatie of de asielprocedure. Als ze naar het ziekenhuis of een ander kamp moeten, worden ze eerst geboeid.

Mensenrechtenorganisaties Save the Children en Human Rights Watch (HRW) slaan alarm. Dat hebben ze al veel vaker gedaan. Het eerste grote rapport van HRW over de detentie van minderjarige vluchtelingen in Griekenland verscheen in 2008. „Sindsdien is er bitter weinig veranderd”, zegt Eva Cossé, die in Griekenland onderzoek doet voor HRW.

Met het aantal vluchtelingen zijn de zorgen gegroeid. In 2015, toen de toestroom een hoogtepunt bereikte, is weinig in opvang geïnvesteerd, zegt ze.

„Op een gegeven moment leken de autoriteiten te denken: ze trekken toch allemaal door naar het noorden, dus het is niet nodig.”

Alleenreizende minderjarigen zijn een aparte categorie. De overheid is verplicht goed voor ze te zorgen en ze mogen niet worden uitgezet. Als er geen familielid is dat de voogdij claimt, krijgen ze een voogd toegewezen. Het is de bedoeling dat ze vervolgens op een veilige plek worden ondergebracht. Doordat er daar veel te weinig van zijn, worden ze in de praktijk vaak opgesloten in een apart deel van een kamp of op een politiebureau. Het idee is dat ze daar veiliger zijn dan tussen de volwassenen in het kamp, die soms met elkaar vechten en waar ze mogelijk seksueel worden misbruikt. Maar zo opsluiten geldt absoluut níét als geschikte plek, benadrukken de organisaties. Kinderen gevangen zetten mag alleen kort en in uitzonderlijke gevallen.

De doorstroom is gering

De Griekse overheid probeert in samenwerking met onder meer UNHCR en hulporganisaties kleinschalige opvangtehuizen op te zetten. Inmiddels zitten ongeveer 800 kinderen in zo’n opvang. Op de wachtlijst staan bijna 1.500 kinderen. Meisjes en de allerjongsten krijgen voorrang. Het ministerie van Migratie zegt ernaar te streven voor eind dit jaar de capaciteit te verdubbelen.

Intussen komen er dagelijks vluchtelingen bij. De doorstroom is gering, de procedures zijn lang. Griekenland wil dat alle alleenreizende kinderen in aanmerking komen voor hervestiging in andere EU-landen, ongeacht hun nationaliteit. Die wezen dat voorstel in juni af.

Sinds januari zijn in Griekenland 3.574 nieuwe alleenreizende minderjarigen geregistreerd, vooral tussen de 15 en 17 jaar oud. Vaak worden jongens door familie vooruit gestuurd in de hoop dat later gezinshereniging mogelijk is. De druk op hen om niet in Griekenland te blijven is groot, vertelt psychotherapeut Alexandros Vallides, die jongens begeleidt in een opvanghuis op Samos. Ze zijn vaak stil en onbenaderbaar als ze familie hebben gesproken.

Het gebrek aan plekken stelt hulpverleners en kinderen voor dilemma’s, zegt Cossé. Ze vertelt over een 11-jarige Syrische jongen die vorig jaar op een strand werd aangetroffen. Hij wilde door, maar was zo jong dat de autoriteiten hem opsloten. Na twintig dagen probeerde hij zijn polsen door te snijden. Ze weet niet waar hij nu is. „Hopelijk bij zijn vader die al in Amerika was”.