Steve McQueen krijgt Johannes Vermeerprijs 2016

Aan de staatsprijs is een bedrag van 100.000 euro verbonden, dat bedoeld is voor de realisatie van een speciaal project.

Steve McQueen (links) in Amsterdam tijdens de Nederlandse première van 12 Years a Slave. Foto Levin de Boer/ANP

De Johannes Vermeerprijs 2016 gaat naar de Britse beeldend kunstenaar en filmregisseur Steve McQueen (47). De jury van de staatsprijs, onder leiding van oud-CDA-minister Ernst Hirsch Ballin, droeg hem unaniem voor.

Volgens de jury weet McQueen “als filmmaker en videokunstenaar bij voortduring en op voortreffelijke wijze het universeel menselijke te belichten, vaak in situaties waarin mensen onderdrukt, onvrij en gekweld hun waardigheid bevechten en bewaren”. De prijs, waaraan een geldbedrag van 100.000 euro is verbonden, wordt jaarlijks door de regering uitgereikt aan in Nederlandse werkende kunstenaars om uitzonderlijk talent te eren en te stimuleren. Minister Jet Bussemaker van Onderwijs en Cultuur zal de prijs op 7 november uitreiken in De Ridderzaal in Den Haag.

McQueen maakte naam met zijn film 12 Years a Slave, waarmee hij in 2014 een Oscar voor beste film won. Hij was daarmee de eerste donkere regisseur die de belangrijkste filmprijs won; de film won daarnaast nog twee Oscars. Een andere bekende film van zijn hand is Shame. Daarnaast maakte McQueen een aantal bekroonde korte films en regisseerde hij een videoclip voor Kanye West. Zijn videowerken hebben onder meer in musea als het Stedelijk Museum in Amsterdam, het MoMa in New York en de Tate Gallery in Londen gehangen.

12 Years a Slave kreeg ook in NRC de hoogste waardering: vijf ballen. Lees hier de recensie en ook het interview met McQueen over zijn succesvolle film: ‘Met schuld en schaamte komen we niet verder’

Tekst loopt door onder video:

De Britse kunstenaar is getrouwd met de Nederlandse Bianca Stigter en woont deels in Amsterdam en in Londen. Hij is in zijn vaderland benoemd tot Commandeur in de Orde van het Britse Rijk en kreeg twee weken geleden nog de BFI Fellowship toegekend, de hoogste onderscheiding van het British Film Institute.

De Nederlandse regering riep de Johannes Vermeerprijs in 2009 in het leven. Voormalige winnaars zijn operaregisseur Pierre Audi, filmmaker en schrijver Alex van Warmerdam, fotograaf Erwin Olaf, beeldend kunstenaar Marlene Dumas, architect Rem Koolhaas, grafisch ontwerper Irma Boom en componist en regisseur Michel van der Aa.