Met vergrootglas zie je de Grondwet

Postzegels

Niels Schrader ontwierp voor PostNL zegels met boeken voor het Jaar van het Boek.

Beeld PostNL

Hij vond het jammer dat de eerste Nederlandse Grondwet niet bij het lijstje zat dat hij kreeg van PostNL en de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Grafisch ontwerper Niels Schrader (37) plaatste de Grondwet toch op het door hem ontworpen postzegelvel, maar buiten de postzegellijntjes. Schrader: „Dat boek is politiek en historisch gezien van groot belang voor de identiteit van Nederland. Ik heb het schuin onder Der naturen bloeme van Jacob van Maerlant gezet, in de vorm een tentje. Als je met een vergrootglas kijkt, kun je de titel op de rug zien.”

Naar aanleiding van het Jaar van het Boek vroeg PostNL Schrader om postzegels met boeken erop te ontwerpen. PostNL zag wel wat in het idee en stelde met de KB een soort Nederlandse canon samen. Van de longlist van twintig boeken haalden tien de postzegels, van Het Achterhuis van Anne Frank tot Jan Wolkers’ Turks Fruit. Schrader kreeg zijn idee doordat hij het gevoel heeft dat boeken hun bestaansrecht dreigen te verliezen. „We gunnen onszelf geen tijd meer om goed naar boeken te kijken. Ze staan maar in de kast met de rug naar ons toe en worden niet gelezen. Boeken zijn een luxeartikel – een hebbeding geworden – van ellende zetten mensen ze soms maar op kleur. Maar het gaat bij boeken toch ook om de inhoud, niet alleen de vorm. Dus ik dacht: laten we die kast eens omgooien en de boeken vanuit een ander perspectief bekijken.”

Op Schraders zegels liggen boeken verspreid op een witte achtergrond: gesloten, open, op hun zij, liggend,… Schrader: „Er ontstaat een soort boekenlandschap met wat ruimte voor toevalligheid. Het licht bepaalt de sfeer en de schaduwen – boeken hebben heel lange schaduwen. Met een beetje fantasie zie je er zelfs een zonsopgang in.”

Zelf heeft Schrader het meest met de zegel waarop de Ethica van Spinoza staat. De Kameleonserie kent hij niet. Zijn eigen favoriete jeugdboek was Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft van de Duitse illustrator Wolf Erlbruch. Schrader: „Maar nogmaals, het is niet mijn boekenkast.”

Naschrift (9 september 2016): In een eerdere versie van dit bericht stond dat Schrader had voorgesteld de zegels te ontwerpen. Dat is niet juist: het initiatief kwam van PostNL. Hierboven is dat gecorrigeerd. [red.]