Deel van subsidie voor Oekraïne-referendum moet retour

Voor het voeren van een campagne in de aanloop naar het referendum kon subsidie worden aangevraagd. Met veel van deze aanvragen lijkt iets mis.

Actieleider Jan Roos (links) werft handtekeningen voor het Oekraïnereferendum. Zijn organisatie GeenPeil trok haar subsidieaanvraag voor de stemcampagne in. Foto Remko de Waal/ANP

Bijna de helft van de campagnevoerders die voor en tijdens het Oekraïne-referendum subsidie van de staat hebben ontvangen, moeten deze subsidies gedeeltelijk of geheel terugbetalen. Dat meldt de Referendumcommissie, die de subsidies uitdeelde, woensdag. Volgens De Volkskrant gaat het om bijna een half miljoen euro.

Het betekent niet dat iedereen die subsidie terug moet betalen een fraudeur is. Het kan ook zijn dat een campagne goedkoper uitviel dan vooraf begroot. Of dat bonnetjes en facturen van de bedragen nog ingeleverd moeten worden. Maar in enkele gevallen lijkt wel degelijk sprake van oplichting.

Voor het voeren van campagne in de aanloop naar het referendum voor of tegen het EU-associatieverdrag met Oekraïne, kon subsidie worden aangevraagd bij de Referendumcommissie. Zij had 2 miljoen te verdelen. Particulieren konden maximaal 5.000 euro aanvragen, rechtspersonen (bijvoorbeeld stichtingen) maximaal 50.000 euro. Uit het bericht dat de commissie vandaag op haar website zette, blijkt dat van de 42 rechtspersonen die subsidie ontvingen, 3 het hele bedrag moeten terugbetalen en 16 een substantieel deel hiervan.

Kritiek op subsidies

Er waren 98 particulieren die geld van de staat kregen. Uit een steekproef onder 38 van deze particulieren bleek dat een kwart van hen geld aan de commissie moet terugbetalen. Degenen die hier niet de financiële middelen voor hebben, krijgen een deurwaarder op zich afgestuurd.

Er was eerder kritiek op het gemak waarmee subsidies aan campagnevoerders werden uitgedeeld. Zo kreeg Raspoetin BV uit Elst 47.973 euro voor het bedrukken van wc-rollen. “Wc-rollen zijn ook informatiedragers”, zei een woordvoerder van de commissie eerder tegen NRC. De aanvragen werden beoordeeld op twee criteria: ze moesten deugdelijk ingevuld zijn, en te maken hebben met het associatieverdrag.

Lees meer over de subsidies die uitgedeeld werden: ‘Binnenharken’ van ‘zak geld’ voor referendum is vrij simpel

Op 6 april van dit jaar kon Nederland stemmen om een ‘ja’ of ‘nee’ tegen het EU-associatieverdrag met Oekraïne. Er was een opkomst van 32 procent, van wie 61 procent tegen het verdrag was.