Robin de Puy is de nieuwe Fotograaf des Vaderlands

Benoeming Tot haar verrassing is Robin de Puy benoemd tot de nieuwe Fotograaf des Vaderlands. “Ik ga straks het land in. Delen is cruciaal in mijn werk.”

De nieuwe Fotograaf des Vaderlands, Robin de Puy. Koos Breukel

Robin de Puy werd een paar jaar geleden nog wel eens aangezien voor de stagiaire of de student fotografie, als ze ergens kwam om foto’s te maken. „Maar dat was niet erg, het hielp juist. Dan lieten mensen me makkelijker toe: het zal wel niet zo serieus zijn.” Maar ze moest zich ook bewijzen, natuurlijk. „Dus is het toch fijn dat ik vorige week dertig ben geworden, haha. Dat is tenminste een serieuze leeftijd.”

Belangrijker bewijs voor wat ze kan dan haar leeftijd waren de prijzen die ze de afgelopen jaren won: in 2009 de Photo Academy Award met haar serie ‘Meisjes in de prostitutie’, in 2013 de Nationale Portretprijs. Robin de Puy had een tentoonstelling in het Fotomuseum van Den Haag, foto’s van haar verschijnen behalve in Nederland ook in internationale bladen.

Lees ook over haar project waarbij ze op een Harley door Amerika reed: Niet de doorsnee Amerikaan

Deze woensdag wordt ze benoemd tot Fotograaf des Vaderlands. Bedoeling is dat ze een jaar lang optreedt als ambassadeur van de professionele Nederlandse fotografie, net als haar drie voorgangers dat deden: de eerste Fotograaf des Vaderlands werd benoemd in 2013. En net als die voorgangers krijgt ze een speciaal thema toebedeeld, in haar geval: ‘Kijk! Dit ben ik’.

Intieme portretfoto’s

Als je dat thema weet, zou je kunnen denken dat haar benoeming voor de hand lag. Haar foto’s, in zwart-wit, zijn intieme portretfoto’s, alsof ze op zoek is naar iemands diepste wezen. Ze filmt ook, zoals de in Denemarken opgenomen documentaire over haar 81-jarige oom Jan Mallan, die alzheimer heeft. Dat project hoort bij het thema ‘Kijk! Dit ben ik’.

Foto Robin de Puy

Foto Robin de Puy

Had ze de benoeming verwacht? Robin de Puy: „Nou nee hoor, ik zat niet naast de telefoon te wachten tot ze me zouden bellen. Maar het onderwerp sluit wel mooi aan, ja. Ik kan doorgaan met waar ik mee bezig ben.”

De thema’s waren de afgelopen jaren achtereenvolgens ‘Kijk! Mijn familie’, ‘Kijk! Mijn geluk’ (fotograaf Koen Hauser) en ‘Kijk! Mijn straat’ (fotograaf Ahmed Polat). De eerste Fotograaf des Vaderlands was Ilvy Njiokiktjien (31). Veel van haar foto’s van familieleden die samen een verjaardag vierden, hebben op de Achterpagina van NRC gestaan.

Is het belangrijk dat het thema aansluit bij waar je als fotograaf toch al mee bezig was? Zodat je niet opeens allemaal extra werk krijgt? Ilvy Njiokiktjien: „Jazeker, want het is een eer, maar als ambassadeur van de fotografie heb je ook een druk jaar. Ik moest zoeken wat mijn rol was: wat doe je wel en wat doe je niet. Eigenlijk ben ik overal op ingegaan. Op verzoeken van radio en tv, natuurlijk. Maar ik ging bijvoorbeeld ook naar de opening van een fotoweek in de plaatselijke Hema.”

Ook Robin de Puy gaat dat soort dingen doen: „Toen ze me belden dacht ik: wat een prachtige waardering, het is echt een eretitel. En daarna: maar kan ik het wel? Ik wil het niet half doen. Dat ze na een paar weken denken: jammer dat we haar hebben gevraagd.”

Dus? Hoe gaat ze het aanpakken? „Ik heb het nu al druk, ik moet best vaak nee zeggen. Maar ik ga straks wel het land in. Ik zal niet vijf keer in de week naar fotoclubs gaan, maar wel zo nu en dan.”

Terugkijken

Wat brengt het je als je een jaar lang Fotograaf des Vaderlands bent? Hoe kijkt Ilvy Njiokiktjien terug?

„Eerst wil ik graag zeggen dat het mooi is dat dit concept bestaat. Altijd als ik in het buitenland ben en het uitleg, photographer of the nation noem ik het dan, zeggen mensen: wat geweldig, jammer dat wij dat niet hebben. En wat het mij heeft gebracht? Dat ik heb geleerd dat het allemaal niet zo highbrow hoeft. Ik heb de fotografie onder de mensen proberen te brengen.”

En er was het voordeel van de toegenomen bekendheid. Ilvy Njiokiktjien: „Mensen gingen mij meer vertrouwen. Oh, de Fotograaf des Vaderlands, nou, dan zal het wel goed zijn. Zo kwam ik eerder binnen in bijvoorbeeld ziekenhuizen of asielzoekerscentra.”

Wat verwacht Robin de Puy van haar jaar als ‘ambassadeur van de Nederlandse fotografie’?

„Delen is een essentieel onderdeel van mijn fotografie: iemand deelt iets met mij als ik hem of haar fotografeer – en ik deel dat weer met anderen: wie ik ontmoette, wat mij raakte. Dat is intiem, want het zegt net zoveel over mij als over de geportretteerde. De discussie over wat je nu eigenlijk ziet in een portret, die hoop ik aan te zwengelen.”

Van 15 september tot 30 oktober is op fotofestival BredaPhoto de fotoserie en film te zien die Robin Puy maakte over haar oom Jan Mallan. De Fotoweek (een initiatief van het Nederlands Fotomuseum en Foam Fotografiemuseum Amsterdam) is van 9 t/m 18 september.