Zweden is zijn ster kwijt, maar er is leven na Zlatan

Zweden

Oranje speelt vanavond tegen Zweden, dat het vanaf nu zonder Ibrahimovic moet doen. „Er komt nooit meer een nieuwe Zlatan.”

Foto JONATHAN NACKSTRAND/AFP

In het voetbal bestaat een lijstje spelers die zijn verbonden door een sneu gegeven. Ryan Giggs is er een van, George Best ook, net als Jari Litmanen en George Weah. Ze waren beroemde eenlingen in landen die nimmer de middelmaat ontstegen en mede daarom speelden ze nooit een WK. De eerste twee in respectievelijk Wales en Noord-Ierland, de laatste twee in Finland en Liberia. De situatie na hun afzwaaien: leegte.

Net als in het post-Zlatan-tijdperk in Zweden. Land van populaire meubels, familieauto’s én voetballer Ibrahimovic, de eigengereide immigrantenzoon uit volkswijk Rosengard in Malmö. Maker van onwaarschijnlijke doelpunten, creatief geest en daarmee bron van inspiratie in een land dat in het internationale voetbal zelden veel voorstelde. Behalve op het WK van 1958 in eigen land (tweede) en het WK van 1994 (derde).

Hij bracht hoop, maar nu hij sinds deze zomer international af is, is het WK 2018 verder weg dan het al was. Dinsdagavond speelt het Zweedse team zijn eerste officiële wedstrijd zonder hem, als het in Solna aantreedt tegen het Nederlands elftal. Beide landen zijn elkaars voornaamste concurrent in de strijd om plek twee in poule A, achter Frankrijk, dat het meeste aanspraak maakt op directie plaatsing voor het WK.

Erfenis

Hoewel Zlatans vertrek dateert van juni, blijft zijn erfenis een thema rond de Zweedse ploeg. In het tijdperk na Zlatan gaat het nog zo vaak over hem dat spits John Guidetti een zucht slaakte toen het Algemeen Dagblad hem ernaar vroeg. „Ooit moeten we stoppen met praten over Zlatan”, zei de voormalige spits van Feyenoord en tegenwoordig Celta de Vigo. „Het is wat het is, hij is er niet meer bij. We moeten verder met andere mensen.”

De ploeg reisde afgelopen donderdag per speedboot naar het Zweedse eiland Ekskäret. Terwijl opponent Nederland die avond met 2-1 verloor van Griekenland, koos bondscoach Janne Anderssen voor een andere voorbereiding. Geen oefenduel, zoals gebruikelijk voor een kwalificatiewedstrijd, maar een barbecue in de bossen. Eigenhandig opgezet. Doel was samenwerking, zoals hij dat ook op het veld wil zien. „Voetbal is ook wat voor elkaar over hebben”, verklaarde Anderssen naderhand.

Zijn streven naar eenheid is een logisch voornemen nu Zweden geen absolute uitblinker meer heeft. Zoals spits Andrej Sjevtsjenko ooit een leegte achterliet bij Oekraïne, Pavel Nedved bij Tsjechië, ontbeert het Zweden aan individuele klasse nu Zlatan enkel nog voor Manchester United speelt. Erik Hamren, bondscoach op het EK, zei het daar stellig: „Er komt nooit meer een nieuwe Zlatan. Ik denk niet dat je die in een klein land als Zweden nog tegenkomt.”

Toch was hij hoopvol gestemd over de toekomst, omdat het land volgens hem voldoende spelers heeft met de potentie om het WK te halen, wat zowel in 2010 als 2014 niet lukte. Daarbij kan Zweden zich laten inspireren door Wales. Daar was Ryan Giggs twintig jaar lang de troef, maar het was uitgerekend na zijn afzwaaien dat de Welshmen zich vorig jaar voor het eerst voor een EK plaatsten. Sterrendom bleek daar geen voorwaarde voor het behalen van de halve finale, heilig geloof en ijver wel.

En er is meer. Bondscoach Anderssen, die afgelopen seizoen Norrköping na een kwart eeuw kampioen maakte, beschikt over de best denkbare adviseur in aanloop naar het duel met Oranje: Lars Lagerbäck. Als bondscoach van IJsland won de Zweedse coach (68) vorig jaar tweemaal van Nederland. En hij stuntte vervolgens met dat land op het EK – zonder vedettes. Er is leven na Zlatan. Je hoort het hem zeggen.