Voor een paar euro willen de Brazilianen wel een kaartje

Paralympische Spelen

Paralympics in Zuid-Amerika: dat is al een mijlpaal. Maar er klinken ook andere geluiden. „Voor gehandicapten is het leven hier niet makkelijk.”

Foto Diarmuid Greene/Getty

De tribunes worden weer opgetrokken en de vrijwilligers in hun geel-oranje tenues zijn weer terug in het straatbeeld. De nieuwe metro, speciaal ingevoerd voor bezoekers van de wedstrijden en vertegenwoordigers van de media, rijdt weer. Na de Olympische Spelen in Rio de Janeiro is het na een kort intermezzo tijd voor de Paralympische Spelen: woensdagavond vindt de openingsceremonie plaats in het Maracanãstadion.

De adempauze tussen de Olympische en Paralympische Spelen, nog geen drie weken, was net genoeg om de Brazilianen weer met hun neus op de feiten te drukken: de politieke crisis in het land sleept zich voort – die leek vorige week te eindigen met de turbulente afzetting van president Dilma Rousseff – en dan is er nog de diepe economische crisis: door chronisch geldtekort was het tot tien dagen geleden nog onzeker of het organisatiecomité Rio2016 genoeg geld had om alle deelnemende landen naar de Paralympische Spelen te laten overkomen. Op het nippertje kreeg de organisatie ruim 30 miljoen euro extra los van het stadsbestuur van Rio de Janeiro, en ook de landelijke overheid maakte geld vrij.

Niettemin worden de Paralympische Spelen door de financiële crisis in afgeslankte vorm georganiseerd: bepaalde olympische locaties zoals het olympische park Deodoro worden niet gebruikt, er is geschrapt in het aantal evenementen en faciliteiten, er zijn minder locaties waar het publiek op grote beeldschermen de wedstrijden kan volgen en het mes is gezet in een aantal faciliteiten voor de media, waaronder het transporttraject. Ook moeten de Paralympische Spelen het doen met bijna tweeduizend werknemers minder en veel minder vrijwilligers. Toch is president sir Philip Craven van het Internationaal Paralympisch Comité optimistisch. „Het wordt een bijzonder en krachtig evenement. Dat we de Paralympische Spelen nu voor het eerst in Zuid-Amerika kunnen houden is al een mijlpaal.”

Volgens André Cats, chef de mission van het Nederlandse paralympische team, hebben de bezuinigingen vooralsnog geen impact op de sporters. „De faciliteiten in het atletendorp voor de Nederlandse sporters zijn prima, er zijn hier genoeg vrijwilligers en het transport is goed geregeld. We zijn dik tevreden over onze locatie”, zegt Cats die met de 114 Nederlandse sporters in Brazilië is neergestreken. Eerdere ingrijpende problemen waar de Nederlandse olympische atleten op stuitten bij aankomst, zoals verstopte toiletten, waren er amper. Hoewel rolstoeltennisster Jiske Griffioen stuitte op problemen met het sanitair. „We hadden de eerste dagen een overstroming in onze badkamer en elektriciteitsproblemen. Het waren gelukkig kleine mankementen. Je hoeft maar de bel te trekken en er komt direct iemand om het op te lossen.” Griffioen hoopt naar eigen zeggen op „mooie Spelen”. En: „Veel publiek.”

3 euro voor een kaartje

Vraag is of dat gebeurt. Tijdens de Olympische Spelen bleek dat al een uitdaging. Stadions waren soms voor meer dan de helft leeg. Voor de Paralympische Spelen was enkele weken geleden slechts 12 procent van de tweeënhalf miljoen kaarten verkocht. Een intensieve campagne, speciale acties voor scholieren en het verlagen van de prijzen (het goedkoopste kaartje is nu omgerekend 3 euro, bij de Olympische Spelen was dat 20 euro) heeft de verkoop aangewakkerd. Dit weekend stond de teller volgens Rio2016 op anderhalf miljoen kaarten.

Vrij krijgen de Brazilianen krijgen dit keer niet, zoals eerder tijdens de Olympische Spelen, maar dat weerhoudt hen niet om de Paralympische Spelen te bezoeken. Gepensioneerd ambtenaar Ana Perez heeft haar kaarten al gekocht. „Het idee dat mensen door sport hun lichamelijke handicap overwinnen en zich er niet laten weerhouden vind ik geweldig”, zegt ze. „Sport kan mensen sterker maken, ik heb dat zelf ondervonden. Jarenlang had ik schildklierkanker. Na mijn genezing ben ik gaan sporten, dat heeft me geestelijk en lichamelijk kracht gegeven er verder bovenop te komen.”

Dat is volgens chef de missión Cats ook een verklaring voor de groeiende populariteit van de Paralympische Spelen. „Dit is een sportevenement dat aan de ene kant confronterend is voor het publiek, door het zien van de handicaps bij de sporters. Maar mensen identificeren zich ook met de kracht van deze paralympiërs. De sporters hebben in hun leven pijn en ellende meegemaakt maar hebben hun leven een positieve wending gegeven met sport. Dat spreekt grote groepen mensen aan.”

Het is ook te zien aan groeiende interesse van de media, de investeringen van de reclamewereld en televisiemarkt. Volgens het Internationaal Paralympisch Comité worden de Paralympische Spelen dit jaar in een recordaantal landen uitgezonden en zal wereldwijd het aantal van vier miljard kijkers worden gehaald.

Voor het Braziliaanse instituut van rechten voor mensen met een handicap zijn vormt het evenement aanleiding om aan de bel te trekken in de media: Rio is nog lang geen stad die toegankelijk is voor mensen met een handicap, meent voorzitter Teresa Costa. „Het leven voor een gehandicapte in deze stad is niet makkelijk. Bussen zijn niet toegankelijk voor mensen in een rolstoel, er zijn niet genoeg blindenscholen en de gezondheidszorg is niet optimaal en duur. Er zijn nog genoeg zaken te verbeteren. Het spektakel van de Paralympische Spelen komt wat dat betreft weinig overeen met de realiteit in Rio.”