Te weinig redenen om RTLZ te zien

Televisie

Woensdag is het een jaar geleden dat RTL Z gelanceerd werd. Maar het effect blijft uit: weinig kijkers, weinig vernieuwing.

©

Eigenlijk zou ik vaker moeten sporten. Eigenlijk zou ik gezonder moeten eten. En eigenlijk zou ik vaker RTL Z moeten kijken – want ze hebben best aardige programma’s. Dat is het gevoel dat overheerst, een jaar na de lancering van de vernieuwde nieuwszender van RTL.

‘Inspirerende programma’s voor de nieuwsgierige en ondernemende geest’, wil RTL Z bieden. En die heeft de zender ook wel. Zo had talkshow Van Liempt Live (vijf dagen per week) het afgelopen jaar soms verrassende gasten. Bijvoorbeeld na het overlijden van David Bowie: popjournalist Barend Toet, dj Erik de Zwart en modeontwerper Hans Ubbink vertelden mooi hoe groot de invloed van Bowie op hen is geweest.

Maar de urgentie om af te stemmen op de nieuwszender? Het gevoel dat je iets mist als je niet hebt gekeken? Dat ontbreekt. Weinig kijkers lijken te weten dat de doelgroep van RTL Z is verbreed: van ondernemers naar „mensen met een ondernemende geest”.

In het eerste jaar stemden gemiddeld 13.000 kijkers per dag af op de zender, aldus stichting Kijkonderzoek. Dat is weinig, zelfs voor een niche-kanaal als RTL Z. Een herhaling van het NOS Journaal om 4 uur ’s nachts trekt evenveel kijkers. Bij de herlancering van RTL Z, op 7 september 2015, werd gezegd dat de zender een marktaandeel moest halen van 1 procent onder kijkers tussen 20 en 49 jaar. Dat is nu 0,6 procent.

Te gehaast

Naar Van Liempt Live, dat het vlaggenschip van RTL Z moest worden, keken gemiddeld 10.000 mensen. Ter vergelijking: Pauw (NPO 1) en Nieuwsuur (NPO 2) trokken beide vorige week gemiddeld 570.000 kijkers.

Van Liempt Live keert niet terug in het nieuwe seizoen. „We zijn gewoon te snel en te gehaast van start gegaan”, zegt zenderdirecteur Marco Louwerens. „Er waren regelmatig prima gasten en onderwerpen, maar het miste een ‘reason to watch’. Dat is zeker op een kleine, startende zender funest.” Louwerens zegt dat hij ook de hand in eigen boezem steekt. „Ik heb Paul en de redactie met een vrij onmogelijke taak op pad gestuurd: Ga een dagelijks programma maken, zonder duidelijke richting of insteek.”

‘Business not as usual’ luidt de slogan van de zender. Dat maakt RTL Z nog niet waar. Het aanbod bestaat vooral uit ‘gewone’ tv. Met (economische) thema’s die weliswaar minder vaak elders aan de orde komen, maar de uitvoering bleef traditioneel: pratende mensen aan een tafel, met af en toe een reportage. RTL Z-video’s werden niet massaal gedeeld op YouTube, op Twitter bleef de Z-gerelateerde ophef uit.

Louwerens: „De dagprogrammering en de avond, de programma’s onderling; het voelt soms nog aan als een verzameling losse onderdelen. Het komende seizoen willen we meer onderlinge samenhang aanbrengen.”

Tech-optimisme

Eigenlijk slaagden alleen de tech-jongens van Bright erin hun enthousiaste (maar soms weinig kritische) boodschap over meerdere platformen te spreiden. Niet alleen op tv, maar ook online en in de vorm van evenementen. Dat deed Bright overigens al voordat RTL de titel kocht in 2015. RTL heeft zijn bijeenkomsten wel meer bekendheid gegeven, zegt Bright-chef Erwin van der Zande. Het grootste congres, Bright Day, trok vorig jaar vierduizend bezoekers. Nu verwacht hij er tienduizend. „Veel tijd voor reflectie is er eigenlijk nog niet geweest”, zegt Van der Zande. „In zo’n eerste jaar ben je alleen maar aan het bouwen, schaven en slijpen.” Er valt nog veel te winnen voor Z, zegt hij. „Maar de basis staat: een volwaardige tv-zender, een compleet digitaal platform en evenementen.”

Jonger en urgenter

Drie jaar zou RTL Z krijgen om te bewijzen dat Nederland rijp is voor een 24 uurs nieuwskanaal, zei RTL vorig jaar. Zenderdirecteur Louwerens zegt dat hij zich geen zorgen maakt, nu na één jaar de resultaten minder goed zijn dan gehoopt. Zijn budget is „ongeveer gelijk gebleven”. Optimistisch zegt hij: „We zien dat steeds meer adverteerders zich melden. Ook zij hebben na een jaar meer gevoel bij wat Z is. Veel adverteerders zijn juist op zoek naar de specifieke doelgroep die we bereiken.” RTL Z scoort iets beter onder rijkere, hoger opgeleide mensen (de ‘welstandsklasse’ AB1), maar de kijkcijfers blijven ook in die groep nog marginaal.

De programmering moet niet alleen samenhangender, maar ook urgenter, frisser, jonger. Daarom introduceert de zender Z60, nieuwsflitsen van één minuut in de avond. Actueler moet RTL Z ook worden met een van de grootste nieuwsthema’s van het najaar: de presidentsverkiezingen in de VS. Correspondent Erik Mouthaan maakt voor RTL Z het programma Bestemming Witte Huis. Jongere kijkers zou ook het programma En bedankt, babyboomers moeten aanspreken: over de kloof tussen de generatie die nu nog de macht heeft en hun jongere, aanstormende uitdagers.

Tot slot gaat Bright TV sport-gadgets testen, zoals fitness-apps en hardloophorloges. Presentator Bram van Dijk krijgt hulp van ‘fit-girls’, onder wie Rachelle van Koningsbruggen. Met haar uitdagende foto’s heeft ze ruim 86.000 volgers op Instagram. Zo volgt ook RTL’s serieuze nieuwszender een gouden wet van de commerciële tv: sex sells.