Klaver viert nu al feestje

GroenLinks

Jesse Klaver gaat campagnevoeren met „een aanvalsplan om de ongelijkheid in Nederland aan te pakken”.

Fractievoorzitter Jesse Klaver tijdens de bekendmaking van het verkiezingsprogramma van GroenLinks. Foto Remko de Waal / ANP

Het contrast is immens. Die droevige avond in een matig bezet Rotterdams café, september 2012, en de jubelstemming dinsdagavond in de volgepakte muziektempel Melkweg in Amsterdam. Toen droogde GroenLinks de tranen na een verpletterende verkiezingsnederlaag – de partij viel terug van 10 naar 4 zetels in de Tweede Kamer. Jesse Klaver, toen 26 jaar en campagneleider, probeerde koel te blijven bij het troosten van huilende partijgenoten om zich heen.

Diezelfde Jesse Klaver, nu 30 en partijleider, werd dinsdag als een held onthaald. Ruim 800 aanhangers waren afgekomen op de aftrap van de nieuwe verkiezingscampagne van de partij die althans in de peilingen is opgekrabbeld en uitzicht heeft om de grootste op links te worden. Joelend reageerde de zaal toen de nieuwe lijsttrekker rond kwart over acht juichend het podium beklom. Alsof de winst van maart 2017 al binnen is.

De partij heeft weer hoop, niet in het minst door de optimistische toon – en jeugdige looks – van Klaver. „Het is tijd voor verandering!”, zei hij herhaaldelijk in zijn speech die hij opnieuw op Amerikaanse wijze over zijn publiek heen strooide. Opgestroopt wit overhemd; links en rechts de zaak in kijken en ondertussen de tekst van onzichtbare schermpjes voorlezen.

Het verkiezingsprogramma dat zijn partij tegelijkertijd publiceerde is volgens Klaver „één groot aanvalsplan om de ongelijkheid en de tegenstellingen in Nederland aan te pakken”.

PVV-stemmers

GroenLinks wil een samenleving zonder al te veel verschillen tussen arm en rijk, tussen kansrijken en kansarmen. De partij wil terug naar een landsbestuur dat niet wordt gedicteerd door de markt. Weg met dit economisme, roept Klaver al sinds hij in mei vorig jaar Bram van Ojik opvolgde als fractievoorzitter. „De bewoners” willen ervanaf.

Hij refereerde aan de Westrand, een volkswijk in Roosendaal waar Klaver opgroeide. „In de Westrand zie je de gevolgen van globalisering en de toenemende ongelijkheid.” Inmiddels zou 1 op de 5 kiezers er op de PVV van Geert Wilders stemmen. Klaver, die Roosendaal nog vaak zegt te bezoeken, vindt de woede van zijn voormalige buurtbewoners begrijpelijk. Velen verloren hun baan. Ze zagen immigranten goedkoper sociale huurwoningen krijgen. Alleen: „Ik weiger te geloven dat zij allemaal de standpunten van Wilders delen. Maar ik weet wel dat hun gevoel terecht is. Zij zijn in de steek gelaten.”

De jonge partijleider roept al dat soort boze Nederlanders op hun woede niet de verkeerde kant op te richten – op buitenlanders – en met rechtse populisten in zee te gaan. „Als Wilders verdeeldheid zaait, gaan wij samenwerken.” Ook GroenLinks belooft zich in te spannen om de onvrede bij gefrustreerde Nederlanders weg te nemen.

Bekijk de presentatie terug (de tekst gaat verder onder de video):

Slecht nieuws voor de rijken

Dat doet de partij met een ingrijpend sociaal-fiscaal programma dat slecht nieuws is voor multinationals, ondernemers en rijke landgenoten. Belastingontwijking faciliteren, waar de Nederlandse Zuidas zo bekwaam in is, wil GroenLinks aanpakken. Er moet een nieuw sociaal akkoord komen om inkomensongelijkheid te bestrijden. Terwijl topinkomens zwaarder worden belast worden – en die van medisch specialisten eenvoudigweg verlaagd – gaat de belastingdruk op lage en op middeninkomens naar beneden.

Ook komt er een zogenoemde ‘Piketty-belasting’ – vernoemd naar de linkse Franse econoom die de ontwikkeling van vermogens onderzocht – die belasting op kapitaal hoger moet maken, op basis van werkelijk behaald rendement. Klaver hoopt zo rijke Nederlanders „met kapitaal” zwaarder te kunnen belasten dan gewone Nederlanders „met spaargeld”. Verder zou er een eind moeten komen aan het fiscaal aftrekbaar maken van schulden voor bedrijven.

Niet alleen richting de welgestelden van Nederland uitte Klaver stevige taal, ook op U2. De Ierse band, had Klaver paraat, gaf ooit z’n eerste Nederlandse optreden in een half gevuld zaaltje in dezelfde Melkweg. En nu profiteert die van de internationaal gunstige belastingroutes via Nederland. „Bono, mocht je meeluisteren”, sprak Klaver streng, „we sluiten je brievenbusmaatschappij aan de Herengracht.” In het concept verkiezingsprogramma valt dat dreigement overigens wel mee. Daarin pleit GroenLinks vooralsnog alleen voor een openbaar register waarin de eigenaren van brievenbusfirma’s moeten worden vermeld en voor strenger toezicht op trustkantoren.