Longreads

Het verhaal van de dodelijkste hadj ooit

De New York Times verbeeldt het verhaal van één van de overlevenden van de Mekkatocht waarbij in 2015 honderden gelovigen omkwamen.

Een pelgrim loopt tussen de dode lichamen van moslims die op 24 september vorig jaar.door verdrukking nabij Mekka om het leven kwamen. Foto AP

Miljoenen gelovigen van over de hele wereld drommen vanaf komende vrijdag weer samen om te beginnen aan de hadj, de jaarlijkse pelgrimstocht naar Mekka. Vorig jaar liep de bijeenkomst uit op een drama toen honderden deelnemers werden verdrukt in een vallei nabij de heilige stad. De New York Times volgde het spoor van één van de deelnemers die in de verdrukking kwam, maar toch overleefde, en maakte er een mooi vormgegeven longread van.

“Help me. Geef me water. Ik ben stervende.” De Amerikaan met Indiase herkomst Rashid Siddiqui hoort de woorden nog geregeld in zijn hoofd. Ze zijn afkomstig van één van de honderden moslims die op 24 september 2015 ineen zijn gezakt in de Mina-vallei.

Het is de derde dag van de vijfdaagse pelgrimmage - die alle moslims die het kunnen betalen minimaal één keer in hun leven moeten maken - en verschrikkelijk warm. In de Saoedische zon loopt de temperatuur op tot 47 graden celsius.

Jamarat-brug

Siddiqui is op weg naar de Jamarat-brug, een symbolische plek vanwaar stenen en schoenen gegooid worden naar drie zuilen. Het ritueel moet de steniging van de duivel voorstellen. Op ruim anderhalve kilometer van de brug gaat het echter mis. Beveiligers hebben een rechtstreekse weg naar de plaats afgezet, waardoor veel pelgrims kiezen voor een alternatieve route over een viaduct.

Zo ook Siddiqui. Dat ze dat niet hadden moeten doen, beseft hij wanneer de Amerikaan ziet hoe mensen in de verte ineens over hekken beginnen te klimmen. Ze zijn in paniek. Dan neemt ook de druk op Siddiqui toe. Van alle kanten voelt hij hoe mensen beginnen te duwen en de pelgrims als sardientjes in een blik komen vast te zitten tussen de hekken.

Siddiqui overleeft

Rashid Siddiqui overleeft doordat hij na enkele minuten de menigte kan verlaten, maar lang niet iedereen heeft zoveel geluk. Volgens officiële cijfers komen er 769 mensen om, externe schattingen komen later uit op ruim 2.400. Het is daarmee de dodelijkste hadj ooit.

Uiteindelijk neemt Siddiqui zelfs nog deel aan het rituele stenen gooien, maar daar eindigt de tocht voor hem. De Kaäba - het heilige middelpunt in de Grote Moskee in Mekka - weet hij niet te bereiken. Siddiqui gaat op zoek naar zijn schoonfamilie, die hij is kwijtgeraakt in de paniek. Een deel ervan blijkt te zijn overleden.

De New York Times heeft de route die Siddiqui liep gereconstrueerd en op basis daarvan een mooie grafische weergave gemaakt:

Lees en bekijk ook het verhaal van deze Amerikaanse Pelgrim : How One of the Deadliest Hajj Accidents Unfolded (geschatte leestijd circa 10 minuten)

Voorzorgsmaatregelen genomen dit jaar

Voor dit jaar zijn er extra maatregelen genomen om te voorkomen dat de hadj eindigt in eenzelfde ramp als vorig jaar. Mensen worden geleidelijker toegelaten tot de Jamarat-brug en ook dragen deelnemers aan de tocht elektronische polsbandjes waardoor ze sneller te identificeren zijn voor het geval er toch iets misgaat.

Twitter avatar HBadreldinn Husseinn. An European Muslim who came to Saudi Arabia for hajj, helps a disabled Ethiopian Muslim. This is Islam. https://t.co/Pm17YllC3u