De vrouw die het grote Fox versloeg

Fox News

Oud-presentatrice Gretchen Carlson krijgt miljoenen van Fox News wegens seksuele intimidatie. De Murdochs betalen de rekening.

Carlson werkte sinds 2005 bij Fox News. Tot 2009 presenteerde ze daar het ochtendprogramma Fox & Friends.

Openbare excuses en twintig miljoen dollar. Dat krijgt voormalig Fox News-presentrice Gretchen Carlson in ruil voor het laten vallen van een rechtszaak wegens seksuele intimidatie door haar voormalige werkgever. „Het spijt ons dat Gretchen niet met het respect is behandeld dat zij en haar collega’s verdienen”, liet moederbedrijf 21st Century Fox dinsdag weten in een verklaring. Het is de eerste keer dat het mediabedrijf zo door het stof gaat voor de wijdverbreide cultuur van seksueel wangedrag bij Fox News.

De schikking is het resultaat van een rechtszaak die Carlson in juli aanspande nadat ze een jaar in het geheim opnames had gemaakt van gesprekken met Fox News-baas Roger Ailes. Dat leidde in juli tot het gedwongen vertrek van Ailes – één van de machtigste mediapersoonlijkheden van de Verenigde Staten. Carlson beschuldigde Ailes onder meer van het bieden van carrièreperspectieven in ruil voor seks. Ailes zou ook vrouwen onzedelijk hebben betast en liet sollicitantes standaard een rondje draaien om hun lichaam te kunnen bekijken.

Meer dan twintig werknemers van Fox News meldden zich in navolging van Carlson bij haar advocatenteam met vergelijkbare klachten, onder wie sterpresentator Megyn Kelly. Greta Van Susteren – een van de gezichten van de zender – maakte dinsdag bekend na veertien jaar Fox News te verlaten. Ze zou moeite hebben met de ‘cultuur’ die onder Ailes gemeengoed werd. Carlson bedankte dinsdag „de moedige vrouwen die durfden hun verhaal te vertellen”.

Fair and balanced

Ailes, een voormalig spindoctor, werd twintig jaar geleden door mediamagnaat Rupert Murdoch gevraagd om de nieuwe zender Fox News te leiden. Bezorgd om het ‘linkse’ klimaat van Amerikaanse tv-media, zag Murdoch een markt voor een rechts-conservatieve concurrent van CNN. Fox News passeerde in 2002 CNN als best bekeken Amerikaanse nieuwszender met een felle anti-Democratische agenda. Ondanks de slogan (‘fair and balanced’) staat Fox News bekend om het ontkennen van klimaatverandering, het in twijfel trekken van Obama’s geboorteakte en het verzinnen van death panels die het gevolg zouden zijn van Obama’s zorgstelsel. Fox News trekt op prime time 2 miljoen kijkers.

Murdoch betaalt de rekening

Gabriel Sherman, verslaggever voor NY Magazine, schreef afgelopen weekend een onthullend profiel van Ailes (getiteld: The Revenge of Roger’s Angels), waaruit bleek hoe Ailes bij Fox News een cultuur van machtsmisbruik introduceerde.

Vrouwen werden bij Fox News structureel onder druk gezet om seks te hebben met mannelijke leidinggevenden – wie weigerde werd een show afgenomen. Werknemers werden bespioneerd via geheime camera’s en kritische journalisten – onder wie Sherman – beschadigd via anonieme haatblogs. Ailes nam als reactie op het artikel direct een advocaat in de arm – hij overweegt Sherman aan te klagen. De journalist is een „virus”, aldus de advocaat van Ailes „vastgeketend aan de familie-Ailes met als doel hen kapot te maken”.

De familie-Murdoch had al jaren twijfels bij de werkwijze van Ailes, maar besloot hem toch te handhaven. Hij maakte van Fox News een absolute money maker: de zender levert 21st Century Fox jaarlijks 1 miljard dollar op, twintig procent van de totale winst. De Carlson-zaak werd door Murdoch aangegrepen om Ailes alsnog aan de kant te zetten.

Wat rest zijn de rekeningen. Eerder al werd bekend dat Ailes bij zijn gedwongen vertrek bij Fox 40 miljoen dollar meekreeg van zijn voormalig werkgever. Een uittocht van sterpresentatoren dreigt. En het is onduidelijk of er meer rechtszaken komen.

Dit betekent dat de affaire-Ailes voor de familie Murdoch inmiddels News of the World-achtige proporties begint aan te nemen. Verslaggevers van de Britse roddelkrant, in 2011 opgeheven en ook eigendom van Murdoch, bleken in te breken op telefoons van politici en beroemdheden.

En het besmeuren van de reputatie van Ailes heeft ook indirect implicaties voor presidentskandidaat Donald Trump. Ailes is één van de naaste adviseurs van Trump – ze golfen samen. Er gaan hardnekkige geruchten dat Trump al anticipeert op een verlies van de presidentsrace en daarom Ailes dichtbij zich houdt. Hij zou samen met Ailes en zijn nieuwe campagneleider Steve Bannon, topman van de conservatieve website Breitbart News, een rechts-conservatief tv-kanaal willen oprichten. Trump TV moet een rechtstreekse concurrent worden van Fox News.