Moet de RVD nu Rutte rectificeren over Lockheed-affaire?

Prins Bernhard met Lockheed-topman Robert E. Gross bij een bezoek aan een fabriek van de vliegtuigbouwer in Los Angeles, in 1956. Foto ANP

Nu zegt zelfs minister-president Rutte het. Prins Bernhard heeft indertijd steekpenningen aangenomen van de Amerikaanse vliegtuigbouwer Lockheed. Een bewering die door de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) sinds de jaren zeventig altijd stelselmatig is ontkend. De krant die dit zo opschreef kon steevast rekenen op een dringend verzoek van de RVD om rectificatie.

Maar zondagavond zei premier Rutte het in het programma Zomergasten, waarin hij de hoofdpersoon was. Er keken 925.000 mensen naar. Op zijn verzoek werd een fragment getoond uit de dramaserie Den Uyl en de affaire Lockheed uit 2010. Hij zei gisteren letterlijk: „We weten natuurlijk van de affaire Lockheed, dat Bernard steekpenningen had aangenomen, dat de commissie Donner dat vaststelt en dat hij dat uniformverbod krijgt.”

Het was juist deze uitleg van de bevindingen van de commissie Donner, die in de jaren zeventig de geruchten rondom prins Bernhard onderzocht, die de RVD bestreed. De commissie Donner had nooit kunnen vaststellen dat de prins daadwerkelijk steekpenningen heeft aangenomen, stelde de RVD altijd.

Op zich klopt dit. Er waren vraagtekens bij bepaalde betalingen. En de sterke vermoedens dat het hier om steekpenningen ging waren er ook, maar de smoking gun was er niet. Desalniettemin oordeelde de onderzoekscommissie Donner hard. De prins heeft zich „lichtvaardig begeven in transacties, die de indruk moesten wekken dat hij gevoelig was voor gunsten”, luidde een van de conclusies. Het was in 1976 voor het kabinet-Den Uyl aanleiding om prins Bernhard uit zijn militaire functies te ontheffen.

Maar de RVD, belast met de voorlichting van het koninklijk huis en de minister-president, bleef de jaren daarna maar benadrukken dat niets bewezen was. Veertig jaar later is het premier Rutte zelf die het heeft over steekpenningen. Of hij moet rectificeren is onbekend. De RVD was vanmorgen niet in staat om te reageren.

Update 22.00 uur: De RVD zegt in een reactie dat hij een „korte samenvatting” heeft gegeven van de conclusies van Donner.