Schippers: kernwaarden “sluipenderwijs aangetast”

De minister sprak in een lezing harde woorden over moslimfundamentalisme, maar ook over een dubbele standaard in Nederland.

Minister Edith Schippers tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer. Foto Bart Maat / ANP

De kernwaarden van de Nederlandse samenleving worden „sluipenderwijs aangetast”. Er is in Nederland sprake van „toenemende intolerantie” en „toenemende zelfcensuur”, onder andere op scholen. Dat zei minister Edith Schippers van Volksgezondheid (VVD) maandagavond tijdens de H.J. Schoolezing in Amsterdam.

Schippers sprak in haar lezing harde woorden over moslimfundamentalisme, maar ook over een dubbele standaard die ze in Nederland heeft zien ontstaan. Volgens haar gelden Nederlandse kernwaarden niet voor alle Nederlanders evenveel:

„Mijn ouders konden scheiden. De vraag is: kunnen moslima’s dat ook? Mijn zus kon uit de kast komen. De vraag is: kan Mohammed dat ook?”

Letterlijk opgesloten

Ze noemde als voorbeeld Nederlandse migrantenvrouwen met een islamitische achtergrond die zijn opgesloten in hun gemeenschap, die „soms zelfs letterlijk opgesloten zitten in hun huis”. „De Grondwet is er blijkbaar niet materieel voor iedereen.” Die vrouwen lopen volgens Schippers „tegen de grenzen aan van onze solidariteit”.

De minister haalde woorden aan van oud-VVD-leider Frits Bolkestein, die 25 jaar geleden zei dat „alle culturen helemaal niet gelijkwaardig” zijn. „Ik zeg het hem na: De onze is een stuk beter dan alle andere die ik ken.” Alleen signaleert ze een „langzaam oprukkende onvrijheid” in de samenleving, die mede kon ontstaan door niet in te grijpen.

„We hebben laten gebeuren dat in Nederland geboren ouders hun in Nederland geboren kinderen de Nederlandse taal niet leren, thuis geen Nederlands spreken, geen Nederlandse tv kijken.”

Mooi scenario

Over islamitisch fundamentalisme spreekt Schippers als een „gewelddadig gif” dat „niet alleen binnenkomt in het kielzog van echte vluchtelingen, maar wordt ook gerekruteerd in onze wijken. Onder ónze moslimjongeren”. En daarop moet een intelligenter antwoord komen dan het sluiten van de grenzen, zei ze: „Een mooi scenario dat radicale groepen die uit zijn op ontwrichting en chaos juist in de kaart speelt.”

Als oplossing zou een verbod op fundamentalistische organisaties volgens haar ook niet werken, juist omdat de vrijheid je eigen wereldbeschouwing erop na te houden volgens haar zo belangrijk is. Maar geldstromen uit Turkije, Qatar of Saoedi-Arabië naar moskeeën en koranscholen moeten stoppen en religieuze groeperingen zouden geen subsidie meer moeten krijgen. „Die stromen zijn mij een doorn in het oog. We moeten die stromen blokkeren.”

Vrijheidslievende moslims

Tegelijk riep Schippers Nederlanders op om tolerant te zijn voor migranten en „de goedwillende, vrijheidslievende moslims” kansen te bieden. Want „we kunnen niet verwachten dat mensen bij ons willen horen, als wij hen vervolgens buitensluiten”. Opvallend voor een VVD’er – die benadrukken meestal vooral wat immigranten zouden moeten doen om zich in Nederland aan te passen.

Schippers wil een ‘vrijheidscoalitie’ vormen die de vrijheden van de Nederlandse cultuur en bijbehorende vrijheden „actief verdedigt”. „Rechtse heilige huisjes – dat je niet mag leren en werken tot helder is dat je mag blijven – en linkse heilige huisjes – dat alle culturen gelijkwaardig zijn – moeten sneuvelen.”

De H.J. Schoolezing is bedoeld als opening van het politieke seizoen en is vernoemd naar Hendrik Jan Schoo, de in 2007 overleden voormalige hoofdredacteur van tijdschrift Elsevier. Eerdere sprekers waren onder andere premier Mark Rutte en de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb.