‘Rutte bood eenmaal overbodig excuses aan’

Dat schreven de Volkskrant en NRC na Ruttes ‘sorry’ voor zijn beloofde 1.000 euro.

foto

De aanleiding

Minister-president Rutte was er op zaterdag 27 augustus glashelder over in De Telegraaf: hij baalde er „ongelooflijk” van dat hij een belangrijke belofte in de vorige landelijke verkiezingscampagne niet nakwam. Toen had hij 1.000 euro beloofd aan iedere werkende Nederlander. Maar „ik moest die belofte laten vallen”, zei de premier in het vraaggesprek en bood daarvoor zijn excuses aan. Op maandag 29 augustus meldden NRC (op de voorpagina van NRC Handelsblad, niet in nrc.next) en de Volkskrant allebei dat Rutte zijn belofte van 1.000 euro voor iedere werkende Nederlander wel degelijk was nagekomen.

Lees het bericht in NRC: Sorry één keer overbodig

Waar is dat op gebaseerd?

Zowel NRC als de Volkskrant verwijst hiervoor naar de hoogte van de arbeidskorting. Vier jaar geleden zei Rutte dat hij alle werkenden 1.000 euro wilde geven. Hij kondigde zelfs de techniek aan hoe: via een hogere arbeidskorting – een bedrag dat rechtstreeks in mindering wordt gebracht op de af te dragen belasting en volksverzekeringspremies. Het is dus geen aftrekpost.

Daarom verwezen de Volkskrant en NRC vorige week naar de ontwikkeling van de arbeidskorting. Deze korting bedroeg in 2012 maximaal 1.611 euro en nu maximaal 3.103 euro, schreven de kranten. Kortom, een kleine 1.500 euro meer belastingvoordeel.

En, klopt het?

De genoemde maximale arbeidskortingen kloppen, maar die sluiten niet aan bij wat Rutte destijds beloofde. Hij schetste juist een korting van 1.000 euro voor iedere werkende Nederlander, waardoor iedere werkende Nederlander er 1.000 euro netto bij zou krijgen. Daartoe moest ook de regeling worden gewijzigd opdat de hoogte van de korting niet meer afhankelijk was van de hoogte van het inkomen. Maar onder het kabinet-Rutte II is de arbeidskorting inkomensafhankelijk gebleven. Er zijn daardoor vele Nederlanders die 1.000 euro extra hebben gekregen (en zelfs meer), maar ook velen niet.

Ten onrechte keken de kranten naar de tarieven van 2012, want bij verkiezingen in augustus kun je de tarieven van 2012 en 2013 niet meer aanpassen. Je moet dus kijken naar wat het kabinet na 2013 deed.

Daaruit blijkt dat het kabinet de arbeidskorting – het rechtstreekse nettovoordeel – weliswaar voor velen met 1.000 euro of meer verhoogde, maar dat vanaf een inkomen van circa 73.000 euro die belofte niet meer opgaat. Dan komt het extra voordeel op minder dan 1.000 uit. Voor de inkomens boven de 97.825 euro is de korting de laatste jaren zelfs verlaagd. En wie meer dan 111.590 euro verdient, krijgt tegenwoordig helemaal geen korting meer. In 2013 bedroeg het ‘extraatje’ voor de hoogste inkomens nog 550 euro.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) beschikt over de data voor hoeveel mensen de belofte van Rutte is gebroken. Uit de CBS-databank Statline blijkt dat Rutte sowieso voor 625.000 werkende Nederlanders zijn belofte brak. Bijna 300.000 burgers zagen hun korting zelfs slinken.

Overigens heeft minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) meer vertrouwen in Rutte dan Rutte zelf. In juni zei Dijsselbloem voor een groep studenten in Arnhem dat Rutte zijn belofte wel degelijk was nagekomen, want de arbeidskorting is met gemiddeld 1.000 euro verhoogd, zo redeneerde hij (dus iedereen kreeg er gemiddeld 1.000 euro bij).

Conclusie

Rutte bood overbodig zijn excuses aan voor de 1.000 euro die iedere werkende Nederlander zou krijgen, schreven de Volkskrant en NRC. Gemiddeld is die bonus via de arbeidskorting weliswaar fors gestegen, maar dat geldt dus niet voor iedereen. Wij beschouwen de uitspraak daarom als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt