Geharnaste Blind zoekt verlossing

Nederland

Het verleden drukt zwaar op bondscoach Danny Blind. Wordt het duel tegen Zweden mogelijk zijn laatste? „Daar ga ik niet over.”

Bondscoach Danny Blind bij aankomst op de luchthaven van Stockholm. Dinsdagavond is in Solna Zweden-Nederland. Foto KOEN VAN WEEL/ANP

Je zou het bijna vergeten, met alles dat er de afgelopen veertien maanden is gebeurd rond Oranje, maar eigenlijk was Zweden-uit dus bedoeld als de eerste kwalificatiewedstrijd van Danny Blind als bondscoach. Dat het, gezien de erfenis van een gemist EK en een gemankeerde aanloop naar dit eerste WK-kwalificatieduel, mogelijk nu zijn laatste wordt komt niet in Blind op, zei hij maandag. Althans: „Daar ga ik niet over.”

Maar zijn bondscoachschap is al gedefinieerd als een mislukking. Dat kan moeilijk anders na het EK-echec. Blind kan, in die zin, alleen nog maar winnen, tenzij hij ook het WK 2018 niet haalt. Of hij langer kan aanblijven als Oranje tendeert naar (verder) verval? Daar gaat hij dus niet over. Zelf gaat hij het bijltje er niet bij neergooien mocht het dinsdag al misgaan tegen Zweden.

Het verleden drukt zwaar op de schouders van Blind, beschadigd als hij is door de fatale EK-kwalificatienederlagen een jaar terug. Wie had gehoopt op een frisse start, kwam bedrogen uit met de ontwikkelingen de afgelopen week. In de persmap voor het interlandseizoen 2016-2018 staat in het nagenoeg blanco overzicht van wedstrijden alweer een smet: de oefennederlaag tegen Griekenland.

Tel daarbij op de perikelen in de begeleidingsstaf van Oranje en de onrust bij de KNVB: tekenen van verval, statusverlies van Oranje, afbrokkeling. Blind kan er weinig aan doen, en toch. Raakt het Oranje, dan raakt het alsnog Blind.

Man van de toekomst

Blind was, of is, de man van de toekomst. Zo zag de KNVB dat in 2014. Blind de bewaker van de rode – oranje – draad, de toekomstig bondscoach die bij de KNVB zo hoog aangeschreven stond dat hij, in het voorjaar 2014, al ruim twee jaar van te voren werd vastgelegd. Volgens plan dus zou Blind na het EK in Frankrijk Guus Hiddink opvolgen.

Ach, als uitgestippeld KNVB-beleid toch eens immuun was geweest voor de werkelijkheid van het voetbal. Ja, als Oranje, onder Guus Hiddink, zich gewoon geplaatst had. Jonge Oranje-gasten hadden dan nu een EK ‘in de tas’. Blind was daarna het nieuwe doch bekende gezicht geworden.

Het liep anders. Hiddink werd vorige zomer ontslagen, Blind schoof volgens afspraak door maar slaagde er niet in Oranje op het EK met 24 landen te krijgen. De vraag of hij daarmee verder is als coach, in plaats van teruggeworpen, laat hij aan anderen. Zelf maakt hij een geharnaste indruk. „Iedereen kan er wat van vinden en denken op basis van lijstjes, statistieken, gebeurtenissen”, zei hij maandagavond voorafgaand aan Zweden-Nederland. „Maar ik ben ervan overtuigd dat de ervaringen die ik meemaak mij sterker hebben gemaakt, beter. Dat lijkt mij logisch.”

Scherpte ontbrak tegen Griekenland, vindt Blind. Het zal Blinds Oranje, zegt Blind, niet meer gebeuren. Wie hij opstelt tegen Zweden, gaf hij nog niet prijs. Wat kan hij? Joël Veltman en Jetro Willems zijn kwetsbare backs, Quincy Promes en Steven Berghuis weinig imposante buitenspelers. Tegelijkertijd: iedereen verbleekt in vergelijking met Arjen Robben, de veel te vaak gekwetste talisman van Oranje. Veel meer smaken zijn er niet.

En dan die gapende gaten nu en dan achterin. Blind schuwt verdere experimenten met een verstevigde defensie in 5-3-2, na een ontluisterende eerste helft in een vriendschappelijk duel tegen Frankrijk in het voorjaar. En anders schrikt hem het lot van Hiddink wel af, die de switch naar dat 5-3-2 WK-systeem van zijn voorganger Louis van Gaal moest bezuren in een weinig overtuigende opening van de EK-kwalificatie in september 2014. Een nederlaag in Praag zette Oranje op het spoor van nederlagen en wanprestaties.

Zweden is zijn ster kwijt, maar er is leven na Zlatan. “Er komt nooit meer een nieuwe Zlatan.”

Lees het deze week verschenen boek ‘Kijken naar voetbal’ van Ruud Gullit, die bijna assistent werd van Blind maar toen toch niet, en het wordt je droef te moede. Geen winnaarsmentaliteit, hardheid. De tactische variëteit van Nederland is beperkt, het voetbal is saai en voorspelbaar. Altijd 4-3-3. „In grote lijnen is het tactische plaatje van iedere Nederlandse ploeg hetzelfde”, weet Gullit. „Verstoor de opbouw door de twee centrale verdedigers, zet het middenveld vast en je hebt Nederland voor het grootste gedeelte liggen.”

Dat zelfs modaal Griekenland Nederland op de knieën krijgt, doet vrezen voor Zweden. Kijk die 1-1 van de Grieken, donderdag in Eindhoven. Daley Blind stapt uit zijn positie achterin, Promes heeft op links zijn man laten lopen, alle andere verdedigers worden gedwongen tot keuzes en die vallen allemaal verkeerd uit. Doelpunt. Dat hoeft niet erg te zijn, maar zoals aanvoerder Wesley Sneijder deze week zei: „Je ziet sommige spelers denken: daar gaan we weer. Terwijl we moeten denken: daar gaan we weer, en nu er overheen.” Zo ver is het dus met het onzekere Oranje, constateerde Sneijder tot zijn spijt.

Frisse start? Pas bij een overwinning op Zweden, of een zwaarbevochten gelijkspel. Maar te vrezen valt als de Zweden scoren. Want: daar gaan we weer.