De theorietjes van een politiek leider

ANP / Martijn Beekman

Politiek leiderschap is hier een mannenzaak, en sinds zaterdag weten we hoe dit komt. Het Hollandse cultuurtje van uitruilen en compromissen is de oorzaak, zei Marianne Thieme (PvdD) in de Volkskrant. Dit vergt dat je telkens idealen moet inruilen voor macht, en mannen kunnen dat beter. „Vrouwen hebben meer moeite ineens een ander standpunt te verdedigen.”

Dit overviel mij even. Er zijn boekenkasten volgeschreven over standpunten die Hillary Clinton uit machtspolitiek oogpunt herzag. Angela Merkel is een lopend compromis. Theresa May steunt als premier de Brexit waar ze tegen stemde. Dus je hebt mondiaal genoeg vrouwen die idealen voor macht inleveren – maar volgens de baas van de Dierenpartij wordt dit vooral in Holland van vrouwen gevraagd.

Evengoed is het schokkend dat we zo weinig vrouwelijke partijleiders hebben. Hoeveel talent gaat zo niet voor het bestuur verloren?

Eind vorige week had je de altijd gezellige ‘heidagen’ van de PvdA. Vergaderen in een Gronings hotel met uitzicht op een ziekenhuis – iemand zei: een zelfmoordhotel. In de wandelgangen gonsde het dat pogingen van voorzitter Spekman om een vrouw te winnen voor de lijsttrekkersverkiezingen, vrijwel zeker stranden.

Agnes Jongerius was favoriet – maar zei neen. Lilianne Ploumen bedankte. Jet Bussemaker vertrekt. Marleen Barth doet het niet. Sommigen hopen op Sharon Dijksma, maar dit lijkt onwaarschijnlijk.

Gevolg is dat de strijd om het partijleiderschap, met Samsom en Asscher als gehoopte gezichten en Paul Tang als uitdager, voorlopig een mannenzaak blijft. Een van de vrouwen die werden gepolst, vertelde me waarom ze afhaakte. Haar indruk was dat het de partijtop alleen om ‘het beeld’ ging: een vrouw als alibi voor de strijd van Samsom en Asscher. Ontluisterend natuurlijk.

Volgens Thieme is het in het landsbestuur trouwens nog veel erger. In de Volkskrant zei ze dat „het old boys network [...] heerst in Den Haag”. Sociëteit De Witte aan het Plein is „zo’n chique club waarvan ik denk: volgens mij zit daar de echte regering”.

Zulke theorietjes hoor je niet vaak meer. Edith Schippers, de invloedrijkste vrouw van Den Haag, hield maandagavond een vlammende H.J. Schoolezing over vrijheid en tolerantie. En Marianne Thieme, tien jaar Kamerlid, denkt dat Schippers dit deed als marionet van een heimelijk opererend gezelschap in een herensociëteit.

Dus een opfriscursus staatkunde is voor Marianne Thieme misschien geen gek idee. Niet zozeer als vrouw, maar als volksvertegenwoordiger.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.