In Syrië voorlopig alleen méér oorlog en Assad blijft

Roelants, Carolien 08-2013 011

De laatste tijd wordt er in de media en dergelijke fora weer veel bejammerd dat president Obama destijds zijn dreigement niet heeft waargemaakt om Syriës Assad te straffen voor zijn gebruik van gifgas. En dat hij überhaupt geen eind heeft gemaakt aan de oorlog. Zwakke leider, slappe knieën.

Medewerkers van eerder uur die inmiddels zijn vervangen, zeggen dat zij het allemaal anders hadden gedaan. En dan waren er nu niet 400.000 doden, vijf miljoen vluchtelingen, nog meer ontheemden, een onherstelbaar kapot land, gedestabiliseerde buurlanden, een extremistisch kalifaat en een radeloos Europa geweest.

Er zijn diverse redenen waarom Syrië opeens weer op deze manier in de aandacht staat. Bijvoorbeeld omdat een jaar geleden het dode Syrische jongetje Alan Kurdi aanspoelde. Omdat Obama zijn presidentiële einde nadert en we aan het balansen zijn. En omdat Assad rond deze tijd in 2013 straffeloos Obama’s rode gifgaslijn overschreed en opnieuw is betrapt op gebruik van chemische wapens. En weer straffeloos, want óf Rusland vetoot sancties in de VN-Veiligheidsraad óf er komt een hele zwakke resolutie. Net als vatbommen op - en uithongering van - burgers behoort gifgas tegenwoordig tot het normale arsenaal. Zoals de Islamitische Staat ook al heeft begrepen.

Obama heeft onlangs gezegd dat een strafaanval op het regime averechts had gewerkt – Assad had vast bejaarden en kinderen rond de te bestoken militaire doelen gezet. Maar had hij daarvóór, in 2012 of ’13, een einde kunnen maken aan de oorlog? Hij was natuurlijk gekozen op de belofte Amerika uit buitenlandse wespennesten los te peuteren, en dan stort je je niet makkelijk in een nieuw onoverzichtelijk avontuur.

Maar had het gekund? Het is eenvoudig achteraf te zeggen: ‘Ja! dat was mogelijk geweest.’ Maar in 2012 was een groot deel van de oppositie nog niet overtuigd van de noodzaak van een westerse militaire ingreep, en in 2013 was het al zo’n chaos dat een beslissende interventie heel ingewikkeld was geworden. Zeker omdat in het Westen geen enkele publieke steun voor zo’n oorlog was (en is).

Obama heeft onlangs gezegd dat een strafaanval op het regime averechts had gewerkt – Assad had vast bejaarden en kinderen rond de te bestoken militaire doelen gezet.

Wat Obama – en de rest van de wereld! – zeker te verwijten is, is de fixatie op de IS vanaf 2014 waardoor Assad feitelijk alle ruimte kreeg. Onder westerse leiders is nu zelfs het idee gemeengoed geworden dat Assad moet blijven, een tijdje dan, om samen met niet-jihadistische opponenten, hocus pocus, vrede te maken. En dan gaat hij weg. Ziet u het voor u? Rusland en Iran houden hem overeind want daar hebben ze geostrategisch belang bij. Zijn belangrijkste tegenstander, Turkije, heeft zich gewapenderhand op de Koerden gefixeerd en het Westen houdt zich allereerst bezig met de Islamitische Staat.

Assad gaat niet weg, en het wordt geen vrede. Integendeel, steeds meer buitenlandse strijdmachten houden meer oorlog aan de gang. Staakt-het-vurens zijn nep. De burgers zijn de klos. Ik kan er niks beters van maken.