‘Het begrip ‘eerlijk’ kennen ze niet in Turkije’

Dinsdag dient in Turkije een rechtszaak tegen Ebru Umar. „Tot nu toe is niets gegaan zoals voorspeld.”

Foto ANP / Robin van Lonkhuijsen

Metro-columnist Ebru Umar (46) is er niet bij, als dinsdag in het Turkse Kusadasi de rechtszaak tegen haar dient. Ze staat terecht voor het beledigen van Atatürk, president Erdogan en de profeet Mohammed. In april mocht ze enige tijd Turkije niet uit, nadat ze door de politie was verhoord over een aantal kritische tweets over president Erdogan.

Umar kan zich geen „onzinniger rechtszaak” voorstellen, zegt ze op een terras in Rotterdam.

„Het vreemde is dat de zaak die dinsdag dient helemaal niet gaat over de tweets over Erdogan waarvoor ik in april werd opgepakt. Daarover heb ik tot op heden ook nog niets gehoord. De zitting van deze week gaat over een interview dat ik tijdens mijn landarrest had met Telegraaf TV, waarin ik Atatürk en Erdogan ‘dictators’ noemde.”

Hoe volgt u de zaak?

„Mijn advocaat is in Turkije bij de zitting. Verder gaan [rechtbankverslaggever] Saskia Belleman van De Telegraaf en iemand van de Nederlandse ambassade erheen. Vanuit Nederland volgt mijn vader het proces. Ik word door hen op de hoogte gehouden.”

Wat verwacht u?

„De verwachting is dat een proces als dit een jaar of twee kan duren. Maar met de huidige toestand in Turkije weet je het helemaal niet meer. Mijn advocaten verwachten dat het met een sisser afloopt en dat ik een geldboete krijg. Echter, tot nu toe is niets gegaan zoals de advocaten het voorspeld hadden. Dus als zij een bepaalde geldboete noemen, reken ik op een hoger bedrag of een celstraf. Zij gaan uit van het recht, maar in Turkije wordt niet volgens het recht gehandeld.”

Lees ook Ebru Umar: het schreeuwmeisje, een profiel van Umar

Gaat u nog naar Turkije?

„Nee. Veel liberale Turken zeggen tegen me: hij [Erdogan] heeft niet het eeuwige leven. Wie weet hoe het over twintig jaar is, maar ik heb het voor mezelf afgeschreven.”

Verwacht u een eerlijk proces?

„Absoluut niet. Het begrip ‘eerlijk’ kennen ze niet in Turkije. Er is momenteel sprake van totale willekeur.”

Umar wijst op het nieuws over Dilek Dündar, echtgenote van de in het buitenland ondergedoken Turkse journalist Can Dündar. Haar paspoort is ingenomen. Daardoor kon zij zaterdag in Istanbul niet op het vliegtuig stappen om hem op te zoeken. Can Dündar is de oud-hoofdredacteur van de krant Cumhuriyet. Na een publicatie over wapenleveranties van de Turkse geheime dienst aan islamitische strijdgroepen in Syrië werd hij tot vijf jaar cel veroordeeld wegens ‘hoogverraad’. Umar: „Dit is hoe mensen die zich kritisch opstellen in Turkije worden aangepakt. En dat gebeurt niet alleen met journalisten, maar ook met academici, ondernemers en anderen. Ook hun paspoorten worden ingenomen of ze worden aangeklaagd.”

Bent u tevreden met de steun van de Nederlandse overheid?

„Absoluut, de Nederlandse overheid heeft me goed geholpen. Ik ben meerdere malen door premier Rutte gebeld toen ik in Turkije onder landarrest stond. Die steun kwam mede dankzij de Telegraaf Media Groep (TMG), die zich keihard voor mij heeft ingespannen. Helaas heeft niet iedereen zoals ik de TMG achter zich. Ik kan me voorstellen dat de circa tweeduizend andere Nederlanders die in buitenlandse cellen verblijven minder te spreken zijn over het optreden van de Nederlandse overheid.”

Is de couppoging in Turkije van juni van invloed op uw zaak?

„Nee, dat denk ik niet. Het enige wat het voor mij veranderd heeft, is dat ik nu nog blijer ben dat ik niet meer in Turkije zit. De hetze tegen de zogenoemde Gülenscholen in Nederland heeft wel één bijkomend voordeel. Dat ouders hun kinderen van scholen halen waar fundamentalistisch islamitisch onderwijs wordt gegeven, is een zegen voor die kinderen.”

Vindt u dat Nederland zich anders moet opstellen richting Erdogan?

„De huidige aanpak tegenover Erdogan en Nederturken is totaal verkeerd en zal de basis vormen voor de rassenstrijd die we de komende jaren gaan zien. Er is hier in Nederland een groep die zich met goedkeuring van de Nederlandse overheid profileert als trouw aan een buitenlandse mogendheid. Zij optimaliseren hun rechten en minimaliseren hun plichten in dit land. Dit is een groep rotte appels die het systeem van binnenuit verzieken.”