Schrijven van onderzoeksvoorstellen kost ‘te veel tijd’, zeggen wetenschappers

Evert-Jan Daniels/ANP

Meer dan 80 procent van universitaire wetenschappers vindt dat het schrijven van onderzoeksvoorstellen te veel tijd kost. Dat blijkt uit een enquête van het wetenschappelijke bureau van de SP, waar 977 wetenschappers op hebben geantwoord. Een ruime meerderheid van de respondenten besteedt wel 20 procent van de werktijd aan het schrijven van voorstellen met weinig kans van slagen.

Vooral de slagingskans bij NWO, het overheidsinstituut dat onderzoeksvoorstellen beoordeelt, is volgens 88 procent gering. Een respondent berekende dat de kosten van zijn aanvraag zelf al zo’n 25 procent bedroegen van het onderzoekskapitaal dat deze ermee binnen kon halen. Ruim tweederde vindt dat dit leidt tot het verdwijnen van fundamenteel langlopend onderzoek.

De SP bereikte met de vragenlijst een gespreide groep wetenschappers, zij het dat de technische universiteiten zijn ondervertegenwoordigd. De wetenschappers uiten kritiek op de verdeling van het schaarse onderzoeksgeld in Nederland.

Het aandeel eerste geldstroom, dat automatisch verdeeld wordt onder universiteiten, is kleiner geworden. Ook komt het geld voor onderzoek steeds meer van opdrachtgevers uit de commerciële, ambtelijke of non-profitsector. Die zou te ver zijn doorgeschoten. Slechts eenderde wist hoe de onafhankelijkheid van hun onderzoek was gewaarborgd.

Meer dan de helft kent voorbeelden waar de onafhankelijkheid onder druk staat. Daarom pleit Jasper van Dijk (Tweede Kamer, SP) voor meer investeringen in onafhankelijke wetenschap. De voorwaardelijke financiering is ook een oorzaak van het vele flexwerk: een slechte ontwikkeling volgens driekwart van de respondenten.

Dit kritische onderzoek komt uit vlak voor de meeste universiteiten maandag hun academische jaar openen. De krapte aan onderzoeksgeld en de matig bevonden onderwijsprestaties zijn naar verwachting niet de grote thema’s in de toespraken. Valorisatie (te gelde maken van wetenschap) voor bedrijven, digitalisering en internationalisering des te meer.