Potvis is stofzuiger van de zee

Illustratie Irene Goede

Afgelopen winter spoelden er zes potvissen aan op het strand van het Waddeneiland Texel. Het waren nog jonge mannetjes, allemaal ongeveer tien meter lang. Potvissen zijn grote walvissen die in de diepzee zwemmen, als alles goed is.

Maar bij deze zes potvissen was niet alles goed. Ze hoorden bij een grote groep, en die was verdwaald in de ondiepe Noordzee.

Het liep slecht af met de groep. Wel dertig potvissen uit de groep strandden in januari en februari ergens aan de kust van de Noordzee. Op Texel, in Duitsland, in Engeland, in Frankrijk en in Denemarken. Die walvissen gingen allemaal dood, omdat ze niet meer terug konden naar de zee.

Zielig. Maar toen de potvissen toch dood waren, hebben biologen de dieren heel goed onderzocht. Ze bekeken de binnenkant en de buitenkant. In de magen van de potvissen zaten veel vissenbotjes en stukjes inktvis! Dat betekent dat ze gelukkig geen honger hadden gehad in de Noordzee.

Maar er zaten ook andere dingen in de magen van sommige potvissen. Dingen die daar niet horen: allemaal afval. Daar waren de potvissen niet aan doodgegaan, maar raar was het wel.

Eén potvis had een hele blauwe emmer ingeslikt, en zelfs een groot auto-onderdeel dat onder de motorkap hoort te zitten.

Een andere potvis had heel veel verschillende dingen opgegeten. De folie van een Snickers, een dop, een plastic zak, stukken landbouwzeil, een koffiecapsule.

Maar het grootste, je kunt het bijna niet geloven: een stuk visnet van dertien meter lang. Bijna zijn hele maag zat ermee vol. Er waren nog meer potvissen die visnetten, vislijnen, stukjes plastic, touwtjes en zo hadden ingeslikt.

Een potvis heeft een hele grote bek, waarmee hij veel eten naar binnen zuigt. Hij is een soort stofzuiger van de zee. Misschien let hij – zeker als-ie verdwaald is – niet zo goed op wat hij eet. Alles wat in de Noordzee en de oceaan rondslingert, ook afval dat via de rivier naar zee is gespoeld, kan in een walvis terechtkomen.

Dus als je iets weggooit in een vuilnisbak op straat, kun je denken: misschien heb ik nu een potvis blij gemaakt!

Bron: Marine Pollution Bulletin, 15 augustus.